Toplantı No: 2005/088
Gündem No: 17
Karar Tarihi: 19.12.2005
Karar No: 2005/UH.Z-2370
Şikayetçi:
ESEN Temizlik Tur. Med. Güv. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Metin Oktay Mah. Tekman Cad. Tortum Sok No:1/A Seyranbağları/ANKARA
İhaleyin Yapan İdare:
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Eskişehir Yolu Üzeri 06520 Çankaya/ANKARA
Başvuru Tarih ve Sayısı:
/
Başvuruya Konu İhale:
2005/147731 İhale Kayıt Numaralı "Muhtelif Birimlerde Toplam 180 İşçi Çalıştırılması Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
12.12.2005 tarih ve 08.10.89.G005/2005-42E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünce 23.11.2005 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan Muhtelif Birimlerde Toplam 180 İşçi Çalıştırılması Hizmet Alımı ihalesine ilişkin olarak ESEN Temizlik Tur. Med. Güv. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin 01.11.2005 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 16.11.2005 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.11.2005 tarih ve 60980 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.11.2005 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
İhale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri ile ihale dosyası incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) İhale dokümanında hizmet işinin kapsamının "merkez kampusu temizlik, park-bahçe işleri, bakım-onarım atölye hizmetleri, yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, laboratuar hizmetleri, boya badana işleri yemekhane hizmetleri, ısı santrali sıhhi tesisat işleri" olarak düzenlendiği, ihale konusu hizmetin %70 lik kısmının temizlik hizmetinden oluştuğu, aralarında doğal bir bağlantı bulunmayan, park-bahçe işleri, bakım-onarım atölye hizmetleri, yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, laboratuar hizmetleri, boya badana işleri, yemekhane hizmetleri, ısı santrali sıhhi tesisat işlerinin, temizlik işi ile birlikte ihale edilmesinin 4734 sayılı Kanuna aykırı olduğu, bu durumun, ana faaliyet konuları temizlik hizmeti olan firmaların ve kapsam maddesinde sayılan işlerde ayrı ayrı faaliyette bulunan firmaların ihaleye katılımını kısıtladığı, kaldı ki, dokuz farklı ana faaliyet konusunda iş yapılması istenmesinin, şahıs veya sermaye şirketlerinin faaliyette bulunacağı alanları beş ana faaliyet konusuyla sınırlayan Türk Ticaret Kanunu hükümlerine de uygun olmadığı,
2 ) İdari Şartnamenin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin 1.3.1 nci maddesinde, isteklilerden yeterlik belgesi olarak Kalite Sistem Yönetim Belgesi (ISO-9001:2000), Çevre Yönetim Sistem Belgesi (14001:2004), Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi Belgesi (HACCP), İş Sağlığı ve Yönetim Sitemi Belgesi (OHSAS) ve Hizmet Yeri Yeterlik Belgesi (12524 ve 8358) istendiği, Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi Belgesi (HACCP) ve Hizmet Yeri Yeterlik Belgesi (12524 ve 8358) nin bir arada istenmesinin sebebinin sadece rekabeti engellemeye yönelik olduğu, ana faaliyet konusu temizlik olan firmaların gıda ve temizlik ürünlerini bir arada bulundurmayacağından, söz konusu belgelerin her ikisini de almalarının mümkün olmadığı, Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi Belgesi (HACCP) gıda üretimine yönelik olduğundan, söz konusu belgenin ana faaliyet konusu temizlik olan bir firmaya verilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca, işin kapsamında bulunmayan ilaçlama faaliyetine ilişkin Ev ve İşyeri Zararlıları İle Mücadele Hizmet Yeri Yeterlik Belgesi (8358) istenmesinin mümkün olmadığı, söz konusu durumun farklı ihale konusu olan işlerin bir arada ihale edilmesinin bir sonucu olduğu, bunun yanında, söz konusu işte alt yüklenici çalıştırılmasının da mümkün olmadığı, söz konusu düzenlemeler sonucu, ana faaliyet konusu temizlik olan firmaların, %70 lik kısmı temizlik hizmeti olan ihaleye istekli olarak katılmalarının engellenmiş olduğu, bu durumun, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerine aykırı olduğu,
3 ) İdari Şartnamede, benzer iş kapsamının, kamu veya özel sektörde ihale konusu işle ilgili olmak üzere temizlik, ısı santrali (sıhhi tesisat işleri), yemekhane vb. işlerin bir arada yapıldığı hizmetler şeklinde belirlendiği, söz konusu düzenlemenin ilgili Yönetmeliğin benzer işlerin belirlenmesine ilişkin hükmüne aykırı olduğu, benzer iş belirlemesinin ihale konusu işin standardından ziyade performansına göre tanımlanmasının gerektiği, yapılan benzer iş belirlemesinin çok dar olduğu, bu durumda, benzer iş kapsamı sadece söz konusu idarede iş yapmış olan firmaların gireceği, yapılan düzenlemenin rekabet ilkesine aykırı olduğu,
4 ) İdari Şartnamenin 26.3 üncü maddesinde yer alan, çalıştırılacak personelin asgari yıllık, personel başına aylık 3,33*12=40,00 YTL den toplam 40,00*180=7.200,00 YTL giyim bedelinin teklif fiyata dahil edilmesine ilişkin düzenlemesinin, Kamu İhale Tebliğinin giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair düzenleme yapılmamasına ilişkin hükmüne aykırı olduğu, ayrıca, ayni giyecek bedeline ilişkin düzenlemenin yapılmadığı, yapılan düzenlemelerin anılan mevzuat hükümlerine uygun olmadığı,
5) İdari Şartnamenin 26.5 inci maddesinde, söz konusu hizmet alımı işinin, iş kazası ve meslek hastalıkları sigorta prim oranının %3,5 olarak esas alınması gerektiğinin düzenlendiği, anılan prim oranının, söz konusu iş kapsamında çalıştırılması düşünülen elektrik kaynakçısının iş kazası ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı esas alınarak bulunduğu, diğer bütün işçilerin sigorta prim oranlarının da aynı oran üzerinden hesap edileceği, bir birinden çok farklı işlerin bir arada ihale edilmesinin bir sonucu olarak Kamuya 11.000,00 YTL ek harcama yükü getirildiği, bu durumun kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırı olduğu,
6) İşe ait Teknik Şartnamede teklif fiyata dahil edilmesi gereken masraflara ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, Kamu İhale Tebliği uyarınca, teklif fiyata dahil edilmesi gereken masraflara ilişkin düzenlemelerin İdari Şartnamede yapılması gerektiği, bu nedenle, söz konusu düzenlemelerin Kamu İhale Tebliğine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;
4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde, hizmet; "bakım ve onarım, taşıma, haberleşme, sigorta, araştırma ve geliştirme, muhasebe, piyasa araştırması ve anket, danışmanlık, mimarlık ve mühendislik, etüt ve proje, harita ve kadastro, imar uygulama, her ölçekte imar planı, tanıtım, basım ve yayım, temizlik, yemek hazırlama ve dağıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, koruma ve güvenlik, meslekî eğitim, fotoğraf, film, fikrî ve güzel sanat, bilgisayar sistemlerine yönelik hizmetler ile yazılım hizmetlerini, taşınır ve taşınmaz mal ve hakların kiralanmasını ve benzeri diğer hizmetleri?" ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.
5 inci maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez" hükmü yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinde de aynı hükümler bulunmaktadır.
İşe ait İdari Şartnamenin 2/a maddesinde ise, işin adı, "merkez kampusu temizlik, park-bahçe işleri, bakım-onarım atölye hizmetleri, yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, laboratuar hizmetleri, boya badana işleri, yemekhane hizmetleri, ısı santrali sıhhi tesisat işleri" şeklinde tanımlanmıştır.
2/c maddesinde, 126 vasıfsız işçinin temizlik, park-bahçe işleri, 13 muhtelif usta işçinin bakım-onarım atölye hizmetleri, 1 forklift operatörü ve 4 vasıfsız işçi olmak üzere 5 işçinin yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, 4 kimya lisesi mezunu işçinin laboratuar hizmetleri, 2 boya badana ustası işçinin boya badana işleri, 20 vasıfsız işçinin yemekhane hizmetleri ve 10 usta işçinin ısı santrali sıhhi tesisat işlerinde olmak üzere toplam 180 işçinin istihdam edileceği belirtilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleriyle, aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işinin bir arada ihale edilmesi engellenmiştir. Söz konusu ihale kapsamını oluşturan işler ise, hizmet alımı tanımı kapsamında yer alan ve personel istihdamına dayanan işlerdir. Bu nedenle, tamamı hizmet alımı kapsamındaki işlerden oluşan farklı işlerin bir arada ihale edilmesine anılan Kanun hükmü engel teşkil etmemektedir. Ayrıca, tamamı hizmet alımı kapsamındaki işlerden oluşan ihale konusu işlerin bir arada ihale edilmesini engelleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır. Bu nedenle, başvuru sahibinin aralarında doğal bir bağlantı bulunmayan, park-bahçe işleri, bakım-onarım atölye hizmetleri, yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, laboratuar hizmetleri, boya badana işleri, yemekhane hizmetleri, ısı santrali sıhhi tesisat işlerinin, temizlik işi ile birlikte ihale edilmesinin, 4734 sayılı Kanuna aykırı olduğu yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.
2 ) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;
4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde, ihaleye katılacak isteklilerden, mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak ihale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikaların istenebileceği hüküm altına alınmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 45 inci maddesinde, "İdare, ihale konusu hizmet alımının niteliğini göz önünde bulundurarak ihale dokümanında; kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları yönetim sistem (HACCP) belgesi, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistem (OHSAS) belgesi, bilgi teknolojisi-bilgi güvenliği yönetim sistem belgesi, hizmet yeri yeterlilik belgesi, deney-analiz-kalibrasyon laboratuvarlarının kalite yeterliliği ile personel belgelendirilmesine ilişkin düzenleme yapabilir" hükmü yer almaktadır.
İşe ait İdari Şartnamenin 7.3.1 inci maddesinde; "İstekliler;
a-) Kalite Yönetim Sistem Belgesi (ISO-9001:2000),
b-) Çevre Yönetim Sistem Belgesi (14001:2004),
c-) Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi Belgesi (HACCP),
d-) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sitemi Belgesi (OHSAS)
e-) Hizmet Yeri Yeterlik (12524 ve 8358) Belgelerini teklif eklerinde sunacaklardır" düzenlemesi yapılmıştır.
Söz konusu işin kapsamı temizlik, park-bahçe işleri, bakım-onarım atölye hizmetleri, yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, laboratuar hizmetleri, boya badana işleri, yemekhane hizmetleri, ısı santrali sıhhi tesisat işleri olarak belirlenmesinin bir sonucu olarak idarece, isteklinin idare sisteminin belirli normlara uygun olarak yürütüldüğünü gösteren Kalite Yönetim Sistem Belgesi (ISO-9001:2000), isteklinin belirli çevresel normlara uyduğunu gösteren Çevre Yönetim Sistem Belgesi (14001:2004), isteklinin gıda yönetim sistemini kurmuş ve uygulamakta olduğunu gösteren Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi Belgesi (HACCP), isteklinin iş sağlığı ve iş güvenliği sistemini kurmuş ve uygulamakta olduğunu gösteren İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sitemi Belgesi (OHSAS) ve isteklinin temizlik genel kurallarına uyulduğu ve iş ve yerleşim alanları zararlıları ile mücadelede genel kurallara uyulduğunu gösteren Hizmet Yeri Yeterlik Belgeleri (12524 ve 8358) isteklinin gerekli standartlara uygun iş yapmasının sağlanması amacıyla istenmiştir.
Anılan mevzuat hükmü uyarınca, ihale konusu hizmet alımının niteliğinin göz önünde bulundurulması kaydıyla idarelerce yeterlik kriteri olarak kalite yönetim sistem belgesi, çevre yönetim sistem belgesi, tehlike analizi ve kritik kontrol noktaları yönetim sistem (HACCP) belgesi, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistem (OHSAS) belgesi ve hizmet yeri yeterlilik belgesi istenmesi mümkündür. Ancak, idarelere verilen belirleme yapma yetkisi çerçevesinde, idarelerce istenen belgeler ve kriterlerin belirlenmesinde ihalede azami katılımın sağlanması ve rekabetin gerçekleştirilmesi amaçlarının göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Bu açıdan yapılan değerlendirmede, her ne kadar ihale konusu işlerin çok farklı alanlarda olduğu ifade edilse bile, her alana ait kalite ve standarda ilişkin belgenin istenmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti azaltacağı aşikardır.
Ayrıca, birbirinden farklı alanları kapsayan ihale konusu işlere ait kalite ve standart belgelerinin istenmesinde, söz konusu alanlarda faaliyette bulunan istekli sayısının yeterli sayıda olup olamayacağının da göz önünde bulundurulması gerekmektedir. İdarece istenen kalite ve standarda ilişkin belgeler, ancak, genel temizlik, çevre temizliği, gıda üretim ve dağıtımı ve ilaçlama alanlarında belirlenen standartlara uygun olarak faaliyet gösteren firmalar tarafından karşılanabilecektir.
Nitekim, ihale belgelerinin incelenmesinde, teklif veren dört istekliden idarece istenen kalite ve standarda ilişkin belgeleri tam olarak sadece iki isteklinin verebildiği, GLOBAL Temizlik Güv. Ltd. Şti. ve KÜRŞAT Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti. nin Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi Belgesi (HACCP) ni sunamadığı tespit edilmiştir. Yapılan söz konusu tespit istenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin istekliler tarafından karşılanmasında zorlukların olduğunu göstermektedir.
Açıklanan nedenlerle, ihale konusu işte bulunan hizmet alanlarına ilişkin kalite ve standart belgesi olarak Kalite Yönetim Sistem Belgesi (ISO-9001:2000), Çevre Yönetim Sistem Belgesi (14001:2004), Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi Belgesi (HACCP), İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sitemi Belgesi (OHSAS) ve Hizmet Yeri Yeterlik Belgeleri (12524 ve 8358) nin birlikte istenmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti azalttığı, bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan rekabetin ve eşit muamelenin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı olduğu anlaşılmıştır.
3 ) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak;
4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde, ihaleye katılacak isteklilerden, isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerde; mal ve hizmet alımları için son beş yıl içinde, yapım işleri için ise son on beş yıl içinde kamu veya özel sektörde o işe ait sözleşme bedelinin en az % 70´i oranında gerçekleştirdiği veya % 50´si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen benzeri işlerle ilgili deneyimini gösteren belgelerin istenebileceği hüküm altına alınmıştır.
4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde, "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur" hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42 nci maddesinde, "İş deneyiminde değerlendirilecek benzer işler; ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetlerdir.
Tanımlarda belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği ilgili idarece tespit edilerek ihale veya ön yeterlik dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilan veya davet belgelerinde belirtilir" hükmü yer almaktadır.
İşe ait İdari Şartnamenin 7.4.1 inci maddesinde, benzer iş olarak kabul edilecek işler, "kamu veya özel sektörde ihale konusu işle ilgili olmak üzere temizlik, ısı santrali (sıhhi tesisat işleri), yemekhane vb. işlerin bir arada yapıldığı hizmetler" şeklinde belirlenmiştir.
İhale konusu işin kapsamı ise, temizlik, park-bahçe işleri, bakım-onarım atölye hizmetleri, yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, laboratuar hizmetleri, boya badana işleri, yemekhane hizmetleri, ısı santrali sıhhi tesisat işlerinden oluşmaktadır.
Esas olarak personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olan ihale konusu işin temizlik, park-bahçe işleri, bakım-onarım atölye hizmetleri, yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, laboratuar hizmetleri, boya badana işleri, yemekhane hizmetleri, ısı santrali sıhhi tesisat işlerinden oluştuğu, söz konusu işlerin birbirinden farklı hizmet işleri olduğu, sekiz farklı hizmet alımına ilişkin işlerin tek bir iş olarak birleştirildiği ve bu şekilde ihale edildiği, benzer iş olarak ise, ihale konusu işin içinde bulunan işlerden temizlik, ısı santrali (sıhhi tesisat işleri), yemekhane vb. işlerin bir arada yapıldığı hizmetlerin kabul edileceğinin düzenlendiği tespit edilmiştir.
İdarece yapılan benzer iş belirlemesinde, ihale konusu işlerin tamamını kapsayan benzer iş belirlemesi yapılmaması, aksine, ihale konusu işin bir kısmını oluşturan işleri kapsayan benzer iş belirlemesi yapılması suretiyle ihaleye katılım sağlanması imkanı arttırılmaya çalışılmıştır. Bu durum, katılımın ve rekabetin sağlanması açısından olumlu olmakla birlikte, ihale konusu işin bir kısmından oluşan benzer iş belirlemesinde, temizlik, ısı santrali (sıhhi tesisat işleri), yemekhane vb. işlerin bir arada yapılması şartı getirilmiştir. Öncelikle, söz konusu temizlik, ısı santrali (sıhhi tesisat işleri), yemekhane vb. işlerinin birlikte ihale edilmesi mutad olan işler olmadığı, bu şekilde ihale edilen işlere dayalı çok az sayıda iş deneyimi olacağının idarece göz önüne alınması gerekmektedir. İdarelerce, genel temizlik ve yemekhane hizmetlerinin (bulaşık ve yemekhane temizliği) bir arada ihale edildiği işler olsa bile, temizlik, ısı santrali (sıhhi tesisat işleri), yemekhane vb. işlerinin birlikte ihale edildiği iş deneyimlerinin bulunabilmesi pek mümkün görülmemektedir.
Nitekim, oniki isteklinin ihale dokümanı aldığı ihale konusu işte sadece dört istekli teklif verebilmiştir. Bunun yanında, isteklilerce verilen iş deneyimine ilişkin belgeler incelendiğinde EMİN Müt. Tem. Yem. Tur. Teks. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. nin hastane genel temizliğine ilişkin iş deneyimini, KÜRŞAT Pazarlama Tic. ve San. Ltd. Şti. nin açık ve kapalı alan genel temizlik işleri ile temizlik, bakım ve sosyal hizmetlere ait iş deneyimini, GLOBAL Temizlik Güv. Ltd. Şti. nin hastane genel temizlik ve ilaçlamasına ilişkin iş deneyimini, ATMACA Temizlik İlaç. Dez. İnş. Nak. Taah. San ve Tic. Ltd. Şti. nin ise, genel temizlik, ilaçlama ve taşıma işi ile ihaleyi yapan idareden alınma temizlik, ısı santrali hizmeti, yemekhane hizmeti ve yükleme-boşaltma ve tasnif işlerine ilişkin iş deneyimlerini ihaleye ibraz ettikleri tespit edilmiştir. İsteklilerce ibraz edilen iş deneyim belgelerinin kapsadığı alanlar net olarak bilinmemekle birlikte, ilk bakışta sadece bir isteklinin benzer iş belirlemesine uygun iş deneyimi sunduğu, diğer isteklilerin ise, idarece yapılan benzer iş belirlemesine uygun iş deneyimi sunamadığı anlaşılmaktadır. Yapılan söz konusu tespit, idarece belirlenen benzer iş kapsamında gerçekleştirilen işlerin çok sınırlı sayıda olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, idarece yapılan benzer iş belirlemesi 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesine aykırıdır.
Diğer yandan, idarece yapılan benzer iş belirlemesinde yer alan, "temizlik, ısı santrali (sıhhi tesisat işleri), yemekhane vb. işleri?" şeklinde belirleme, "vb." ifadesinin kullanılması nedeniyle, isteklileri tereddüde düşürecek niteliktedir. Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, idarece benzer iş belirlemesinin tereddüde mahal vermeyecek biçimde ve net olarak yapılması gerekmektedir. Benzer iş belirlemesinde yer alan "..vb. işleri" ibaresinden, benzer işlerin kapsama hangi işlerin gireceği, hangi işlerin girmeyeceği anlaşılmamaktadır. Ayrıca, söz konusu ibare ihale aşamasında idareye sunulan iş deneyim belgeleri hususunda idareye geniş bir değerlendirme alanı bırakmaktadır. Bu nedenle, benzer iş belirlemesinde yer alan "..vb. işleri" ibaresinin isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, İdarece "?temizlik, ısı santrali (sıhhi tesisat işleri), yemekhane vb. işlerin bir arada yapıldığı hizmetler" şeklinde yapılan benzer iş belirlemesinin, ihaleye katılımı ve rekabeti azalttığı, bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde yer alan rekabetin ve eşit muamelenin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 42 nci maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.
4 ) Başvuru sahibinin dördüncü iddiasına ilişkin olarak;
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde, "İhale konusu işte çalışacak personele ilişkin yemek, yol ve giyecek gibi maliyetlerin istekli tarafından karşılanmasının öngörüldüğü hallerde, yukarıda yapılan hesaplamalara; yol, yemek ve giyecek gibi maliyetlerin brüt tutarları da eklenerek işçilik maliyeti bulunur. Ayrıca personele nakdi olarak ödenecek yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarı idari şartnamede gösterilir" hükmü yer almaktadır.
Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin 26.3. maddesine ait 15 No lu dipnotun (A) bendinde, "A) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde;
1- İstekli tarafından personele yemek ve yol gibi giderlerin nakdi olarak ödenmesi ve bordroda gösterilmesi istenen işlerde bu giderlerin günlük brüt tutarı ile,
2- Vasıflı personel çalıştırılacak işlerde bu personele asgari ücretin üzerinde bir ödeme yapılması öngörülür ise bu ücretin, brüt asgari ücretin en az yüzde (%) kaç fazlası olması gerektiği,
Bu maddede belirtilecek, nakdi veya ayni olarak karşılanacak yemek ve yol giderinin aylık gün sayısı gösterilecektir. Ücret, yemek ve yol bedelinin net olarak ödeneceğine ya da giyecek bedelinin nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacaktır?" açıklaması yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII. Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi başlıklı kısmının (G) Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar başlığı adı altında ise; "10- Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. İstekliler, ayni olarak karşılayacakları yemek ve yol maliyetleri için bir bedel öngörecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevapta bu bedeli belgelendirecektir.
??
13- Personele ilişkin giyecek giderleri, işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafet ile ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmayacaktır?" açıklaması yapılmıştır.
İşe ait İdari Şartnamenin 26.3 üncü maddesinde, "Ayrıca, çalıştırılacak personelin asgari yıllık; personel başına aylık 3.33*12=40.00 YTL den 40.00*180=7.200.00 YTL giyim bedeli teklif fiyata dahildir" düzenlemeleri yapılmıştır.
Anılan düzenlemeler uyarıca, ihale dokümanında yüklenici tarafından nakdi veya ayni olarak karşılanacak yemek ve yol giderinin aylık gün sayısının belli edilmesi, ücret, yemek ve yol bedelinin net olarak ödeneceğine ve işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafet ile ilgili olduğundan giyecek giderinin işçilere aylık veya nakdi olarak ödeneceğine dair bir düzenleme yapılmaması gerekmektedir. Ancak, idarece işe ait İdari Şartnamede, çalıştırılacak personelin asgari yıllık; personel başına aylık 3.33*12=40.00 YTL den 40.00*180=7.200.00 YTL giyim bedelinin teklif fiyata dahil edilmesi gerektiğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Bu düzenleme ile söz konusu işte çalıştırılacak işçilerin giyim giderlerine ilişkin olarak belirli bir bedel öngörülmüş ve bu bedel İdari Şartnamede açılanmış ve bu bedelin her istekli tarafından aynı şekilde teklif fiyata dahil edilmesi gerektiği ifade edilmiş, ancak, ayni olarak yapılması gereken giyecek ödemesine ilişkin olarak ihale dokümanında belirlenmesi gereken personelin giyim ihtiyacının karşılanmasına ilişkin kriterler ve nitelikler ihale dokümanında belirlenmemiştir. Bunun yanında, nakdi şekilde ödenecek gibi düzenlenen giyecek bedelinin işçilere bordro üzerinden nakdi olarak ödeneceğine ilişkin ihale dokümanında bir düzenleme de yapılmamıştır.
Yapılan tespitler uyarınca, idarece ifade edildiği gibi, İdari Şartnamede giyim bedeli olarak öngörülen kişi başına yıllık 40,00 YTL, işçiye aylık ücret, yemek gibi nakdi olarak ödenecek bir ücret olmadığı, söz konusu bedelin istekliye giyecek karşılığında sarf edeceği gider için teklif fiyata dahil edilmesi gereken bir bedel olarak idarece öngörüldüğü, söz konusu giderin giyecek karşılığında istekliye idarece ödenecek bedel olmasının mümkün olmadığı, çünkü, sözleşme götürü bedel olduğundan, ihale üzerinde kalan istekliye işçilere verilecek giyecek karşılığında sarf edeceği gider için sözleşmede yer alan bedel haricinde bir ödeme yapılamayacağı ve giyecek bedelinin işçilere bordro üzerinden nakdi olarak ödenecek bir bedel olmadığı anlaşıldığından, giyecek giderinin ihale dokümanında nakdi olarak ödenecek bir bedel olarak gösterilmesinin Kamu İhale Genel Tebliğine aykırı olduğu yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
5) Başvuru sahibinin beşinci iddiasına ilişkin olarak;
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde, "Uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları, işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili sigorta müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılır. Ayrıca yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilir" hükmü yer almaktadır.
Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin 26.3. maddesine ait 15 No lu dipnotun (B) bendinde,"İhale konusu işte çalışacak personel sayısının belli olduğu durumlarda, ilgili sigorta müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmış olan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları 26.5 maddesi olarak maddede belirtilecektir" açıklaması yapılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII. Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi başlıklı kısmının (G) Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar başlığı adı altında, "6- Uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları, idari şartnamede yazıldığı şekilde işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili sigorta müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilerek yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılacak, yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilecektir?" açıklaması yapılmıştır.
İşe ait İdari Şartnamenin 26. inci maddesinde, "Söz konusu hizmet alımı işinin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %3.5 dur" düzenlemeleri yapılmıştır.
Anılan hükümler uyarınca, ihale konusu işte uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranlarının, idari şartnamede yazıldığı şekilde işin niteliği ayrıntılı olarak belirtilmek suretiyle ilgili sigorta müdürlüğünden alınacak yazı ile tespit edilmesi, yaklaşık maliyet hesabı buna göre yapılması ve yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranının idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilmesi gerekmektedir.
İdarece ihale konusu işte uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı Ankara İl Sigorta Müdürlüğüne sorulmuş ve alınan cevap yazısına uygun olarak uygulanması gerekecek iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %3,5 olarak belirlenmiş ve söz konusu oran idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilmiştir.
İlgili mevzuat uyarınca, birden fazla tehlike ve risk grubu içeren işlerin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranının belirlenmesinde yüksek tehlike ve risk grubuna ait iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranının esas alınması gerektiğinden idarece yapılan uygulamanın ilgili mevzuat hükümleri ile yukarıda anılan hükümlere uygun olduğu ve söz konusu oran her istekli için eşit külfet getirdiğinden, yapılan düzenlemenin başvuru sahibinin aleyhine bir durum ortaya çıkarmadığı, bu nedenle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
6) Başvuru sahibinin altıncı iddiasına ilişkin olarak;
Kamu İhale Genel Tebliğinin XIII. Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi başlıklı kısmının (G) Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Masraflar başlığı adı altında, "15- Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır" açıklaması yer almaktadır.
İşe ait Teknik Şartnamenin 5/c maddesinde, temizlik ve ilaçlamada kullanılacak malzeme ve makinelerin istihkak ödemesi içinde değerlendirileceği, bunlar için ek ödeme yapılmayacağı,
7 nci maddesinde, temizlik malzemeleri ile araç gereçlerine ait tüm giderlerin yüklenici firmaya ait olduğu,
Genel hükümler bölümünde, çalıştırılacak "Müdür"ün işçi sayısına dahil olmadığı, ekip şeflerinin ise, dahil olduğu, 180 kişiye her çalışma iş günü için iki binişlik olmak üzere 26 gün*2 binişlik bilet=52 adet aylık 1 (bir) kişiye 52 binişlik*180 kişiye 1 aylık toplu taşım kartı alınacağı ve bu kartların dağıtımının firma tarafından yapılacağı düzenlenmiştir.
İşe ait İdari Şartnamenin 26.1 inci maddesinde, sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, giyim, malzeme (temizlik maddeleri), ekipman ve harç giderlerinin isteklilerce teklif fiyata dahil edilmesi gerektiği,
26.3 üncü maddesinde, işçilerin yol ve yemek giderlerinin idareye ait olduğu düzenlenmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerince isteklilerce teklif fiyata dahil edilmesi gereken giderlerin idarece idari şartnamede düzenlenmesi, teknik şartnamede ise giderlere ilişkin uygulamanın nasıl yapılacağının düzenlenmesi gerekmektedir. İdarece yapılan düzenlemelerde, İdari Şartnamede giyim, temizlik maddeleri ekipman giderlerinin istekliler tarafından teklif fiyata dahil edilmesi gerektiği, çalışacak işçilerin yol ve yemek giderlerinin ise, idare tarafından karşılanacağı düzenlenmiştir. Teknik Şartnamede ise, temizlik malzemesi, kullanılacak makine ekipman ve giyeceğin işte ne şekilde kullanılacağına ilişkin düzenlemeler yapılmış ve ayrıca, temizlik malzemesi ile kullanılacak makine ekipman ait diğer giderlerin yüklenici firmaya ait olacağı tekrar hatırlatılmıştır. Bunun yanında, işçilerin yol giderlerinin idarece bilet karşılığı toplu taşım kartı verilmek suretiyle karşılanacağı açıklanmıştır.
İdarece yapılan düzenlemelerle Teknik Şartnamede isteklilerce teklif fiyata dahil edilmesi gereken yeni bir unsur öngörülmemiş ve buna ilişkin düzenleme yapılmamış, aksine, İdari Şartnamede belirlenen teklif fiyata dahil edilmesi gereken unsurlar için uygulamanın ne şekilde yapılacağına ilişkin düzenlemelere Teknik Şartnamede yer verilmiştir. Bu nedenle, idarece Teknik Şartnamede yapılan düzenlemelerin, Kamu İhale Tebliğinde yer alan "yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ile ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik Şartnamede, teklife dahil olan masraflara yer verilmeyecek" düzenlemesine aykırı olduğuna ilişkin iddia yerinde görülmemiştir.
Yukarıda açıklandığı üzere, temizlik, park-bahçe işleri, bakım-onarım atölye hizmetleri, yükleme-boşaltma ve tasnif işleri, laboratuar hizmetleri, boya badana işleri, yemekhane hizmetleri, ısı santrali sıhhi tesisat işlerinin, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları olduğundan, bir arada ihale edilmesi 4734 sayılı Kanuna aykırılık teşkil etmemekle birlikte, ihaleye katılım ve yeterlik şartları açısından benzer iş tanımının ve yeterlik kriterlerinin belirlenmesinde gerekli katılım ve rekabeti sağlayacak düzenlemelerin idarece yapılması gerektiğinden, ihalede benzer iş belirlemesinin dar yapılmış olması ve ihale konusu işlere ilişkin kalite ve standart belgelerinin tamamının istenmiş olması nedeniyle söz konusu ihalede gerekli rekabet ve katılımın sağlanamadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle;
İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Oyçokluğu ile karar verildi.
Karşı Oy:
, Şikayet konusu ihalenin iptaline gerekçe gösterilen;
a) "İhale konusu işte bulunan hizmet alanlarına ilişkin kalite ve standart belgesi olarak Kalite Yönetim Sistem Belgesi (ISO-9001:2000), Çevre Yönetim Sistem Belgesi (14001:2004), Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları Yönetim Sistemi Belgesi (HACCP), İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Belgesi (OHSAS) ve Hizmet Yeri Yeterlik Belgeleri (12524 ve 8358) nin birlikte istenmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti azalttığı",
b) "Ayni olarak işçilere verilecek giyeceğin karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartların ihale dokümanında belirlenmesine ilişkin hükümlerine aykırı olduğu, ayrıca, söz konusu düzenlemenin yapılacak işin maliyeti açısından isteklileri tereddüde düşürdüğü ve teklif hazırlamalarını güçleştirdiği" şeklindeki düzenlemelerin hizmet gereklerine uygun olduğu ve ihaleye teklif veren isteklileri tereddüte düşürecek nitelikte olmadığı ve rekabeti engellemediği görüşü ile Kurulun diğer gerekçeler nedeniyle ihalenin iptaline ilişkin kararına katılıyoruz.
V.Arif ŞİMŞEK Hakkı USTAÖMER
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
KARŞI OY:
Başvuruya konu ihalenin iptaline ilişkin karara katılmakla birlikte;
1. Şikayetçinin 1 inci iddiası yerinde bulunmamasına, yani birbirinden ayrı nitelikteki birçok hizmetin bir arada ihale edilmesi uygun bulunmasına karşın, tamamen buna bağlı olan 2 inci iddiasında yer verdiği ve ilgili mevzuat uyarınca istenilen yeterlik belgelerinin rekabeti engeller nitelikte görülmesine ve bu hususun iptal gerekçesi olarak gösterilmesi ile
2. Yine, şikayetçinin 4 üncü iddiası olan "giyim gideri"ne ilişkin düzenlemenin; isteklileri hizmet maliyeti ve teklif fiyatı hazırlamalarında tereddüte düşürdüğü, bu nedenle söz konusu düzenlemenin iptal gerekçesi olarak görülmesi gerektiği görüşü ile kararda 2 inci ve 4 üncü iddialara ilişkin olarak yapılan değerlendirmelere katılmıyoruz.
Bilal KARACA Muzaffer EREN K.Nejat ÜNLÜ
Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üye
|
43 misafir ve 22 abone bağlı
