TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Emre Özcan Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi,

Ufuk Üniversitesi Cad. Ambrosia İş Merkezi No: 18/53 Çukurambar/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü,

Küçük Çamlıca Mahallesi Libadiye Caddesi No: 54 34696 Üsküdar/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/132855İhale Kayıt Numaralı "İstanbul Çatalca Ayvalı Göleti Proje Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            DSİ Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.11.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "İstanbul Çatalca Ayvalı Göleti Proje Yapımı" ihalesine ilişkin olarak Emre Özcan Mühendislik Müşavirlik Limited Şirketi nin 23.11.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.11.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2015 tarih ve 94161 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2015/3160 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kesinleşen ihale kararında 25.04.2014 tarihli ve 2014/UH.III-1925 sayılı Kurul kararı dikkate alınarak aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden ihalenin sonuçlandırıldığının taraflarına bildirildiği, anılan Kurul kararı tarihinin 25.04.2014 olduğu ve 07.06.2014 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan Kamu İhale Genel  Tebliğ düzenlemelerinden önce alındığı, söz konusu düzenlemeler ile birlikte personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işleri için sınır değerin ne şekilde hesaplanacağı ile devam eden maddelerde hizmet işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasının nasıl gerçekleştirileceği ve bu sorgulamaya karşılık isteklilerin tekliflerini ne şekilde açıklayabileceğinin düzenlendiği, söz konusu mevzuat uyarınca idarece ilgili İdari Şartname düzenlemesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

            İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yer alan belgelerden ihale konusu işin "İstanbul Çatalca Ayvalı Göleti Proje Yapımı" hizmet alımı olduğu ve İdari Şartname nin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerinin düzenlendiği, yaklaşık maliyet hesabında DSİ tarafından yayımlanan birim fiyatların esas alındığı ve 758.888,32 TL olarak belirlendiği, 14 istekli tarafından teklif verilen ihalede ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesine göre 9 isteklinin teklifinin geçerli kabul edildiği, ihale komisyon kararında 2014/UH.III-1925 sayılı Kurul kararı dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeden ihalenin sonuçlandırıldığının belirtildiği ve Akışkan Mühendislik İnş. Taah. Tur. Taş. Haf. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği nin "Sınır değer ve aşırı düşük teklifler" başlıklı 59 uncu maddesinde "İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Verilen hizmetin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.

Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm uyarınca yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kanun un 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya anılan Kanun un 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde idarelerin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği nin 59 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birini kullanılması konusunda takdir hakkı bulunmaktadır. Diğer taraftan, yaklaşık maliyeti Kanun un 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

İdari Şartname nin " Sınır değer" başlıklı 33 üncü maddesinde "33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır." düzenlemesi yer almaktadır.

            Başvuruya konu ihalede kesinleşmiş ihale dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kanun un 38 inci maddesine göre açıklama isteneceğinin düzenlendiği anlaşıldığından, ihalenin söz konusu İdari Şartname maddesinde yer alan düzenleme uyarınca sonuçlandırılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilecek isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun un 54 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca "Düzeltici işlem belirlenmesine" karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

            Devlet Su İşleri 14. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen "İstanbul Çatalca Ayvalı Göleti Proje Yapımı Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin DSİ tarafından yayımlanan birim fiyatların esas alınarak toplam 758.888,32 TL olarak hesaplandığı, ihale konusu işin nitelik itibarı ile danışmanlık hizmet alımı işi olduğu, ihalede 19 adet ihale dokümanı satın alındığı, 17.11.2015 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 14 istekli tarafından teklif verildiği, yaklaşık maliyete göre sınır değerin 583.760,25 TL olarak hesaplandığı, 9 isteklinin teklifinin de geçerli teklif olarak belirlendiği, , ihale komisyon kararında 2014/UH.III-1925 sayılı Kurul kararı dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeden ihalenin sonuçlandırıldığının belirtildiği ve Akışkan Mühendislik İnş. Taah. Tur. Taş. Haf. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır. 

Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği nin "Danışmanlık hizmetlerinin kapsamı" başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında; "etüt ve proje" işlerinin danışmanlık hizmeti olduğu belirtilmiş, anılan Yönetmelik in "Temel ilkeler" başlıklı 4 üncü maddesinde; danışmanlık hizmet alımı ihalelerinin belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılacağı ifade edilmiş, ancak yaklaşık maliyeti 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu nun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının dört katının altında kalan danışmanlık hizmetlerinin, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilebileceği düzenlenmiştir. İhale konusu işin anılan hüküm çerçevesinde hizmet alımı ihalesi yoluyla gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Ancak, ihalenin söz konusu limitin altında kalması danışmanlık hizmeti niteliğini ortadan kaldırmamaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihalede söz konusu alımın niteliği itibari ile danışmanlık hizmeti olduğu dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması ve değerlendirmesinin hangi kriterlere göre yapılacağı hususlarının tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu kapsamda, ihale konusu işe ait ihale dokümanının incelenmesinden ihale konusu işin etüt, proje ve rapor hazırlanması gibi danışmanlık hizmeti niteliğinde işler olduğu, bu tip işlerin niteliği gereği sermaye birikiminden daha çok mesleki tecrübeye ve bilgi birikimine dayalı işler olduğu anlaşılmaktadır. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları Kamu İhale Genel Tebliği nin 78 inci maddesinde, "Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve yaklaşık maliyetinin en az % 70 lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu hizmetlerdir." şeklinde tanımlanmıştır. İhale konusu hizmetin anılan Tebliğ açıklamasında yer verildiği şekliyle personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Tebliğinin 79 uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarının, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde ise yaklaşık maliyetin 1,30 sayısına bölünmesinden elde edilen tutarın sınır değer olarak kabul edileceği ve ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinin nasıl yapılacağı ayrıntılı bir şekilde açıklanmış olmakla birlikte, danışmanlık hizmet alımı niteliğindeki bu tür ihalelerde, teklif edilen fiyatlarla işin gerçekleştirilmesinin değerlendirilmesi ve eşit muamelenin yapılabilmesi açısından aşırı düşük tekliflerin incelenmesinde hangi kriterlerin esas alınacağı belirli değildir.

Ayrıca diğer hizmet alımlarından farklı olarak söz konusu hizmet alımında çalışacak personelin sayısı ve çalışma süresinden çok etüd, proje ve mühendislik çalışmalarını yapacak personelin niteliğinin önemli olduğu ve söz konusu işlerin niteliği gereği sermaye birikiminden daha çok mesleki tecrübeye ve bilgi birikimine dayalı işler olduğu, verilen hizmetin nesnel ve standart bir biçimde maliyete dökülmesinin mümkün olmadığı, götürü bedel usulde teklif alındığı da dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı şekilde sunulması ve bunlara ilişkin değerlendirmenin sağlıklı bir şekilde yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle ihalenin, aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmeden sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin "itirazen şikayet başvurusunun reddine" karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurul çoğunluğunca alınan karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi