TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan: Mahmut GÜRSES

Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Mehmet Zeki ADLI, Hamdi GÜLEÇ, Dr. Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

Atisal İnşaat Gıda Temz. Otomotiv Emlak San. Tic. Ltd. Şti.,

İvedik Organize Sanayi Sitesi 1354.Cadde No: 120/A Yenimahalle/ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Gazi Fişek Fabrikası Ticaret Müdürlüğü,

Bahçekapı Mah. A.O.Ç. Kümeevleri No: 40 06562 Etimesgut/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2015/135931İhale Kayıt Numaralı "174000 Adet Yemek Yapım ve Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Gazi Fişek Fabrikası Ticaret Müdürlüğü tarafından 17.11.2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "174000 Adet Yemek Yapım ve Dağıtım" ihalesine ilişkin olarak Atisal İnşaat Gıda Temz. Otomotiv Emlak San. Tic. Ltd. Şti. nin 03.12.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.12.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2015 tarih ve 96767 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2015/3299 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihalede teklif veren 4 isteklinin teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına karşın idarece ihalenin iptal edilmediği, söz konusu ihale için ödenekten yüksek bedele işin gerçekleştirileceği ve ödenek artırılmasının talep edilerek kamunun zarara uğratılacağı, aynı kuruma bağlı diğer fabrikalarda benzer sonuçlar nedeniyle ihalelerin iptal edildiği, idarenin yaklaşık maliyeti mevzuata aykırı hazırlaması nedeniyle oluşan söz konusu durum nedeniyle ihalenin iptal edilerek yeniden ihaleye çıkılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

            İdari Şartname nin 2.1 inci maddesinde ihale konusu işin adının "174000 adet Yemek Yapım ve Dağıtım" olarak belirlendiği, anılan Şartname nin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerinin düzenlendiği görülmüştür.

            İdari Şartname nin 35 inci maddesinde "35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır." düzenlemesi,

Anılan Şartname nin 36 ncı maddesinde "36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar." düzenlemesi,

Söz konusu Şartname nin 37 nci maddesinde "37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.

....

37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalede, 4 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin geçici teminatının bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geçerli teklif olarak belirlenen 3 isteklinin teklifinin yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu, 23.11.2015 tarihli ihale komisyon kararında "tekliflerin yaklaşık maliyetin (6,38TL/Adet) üzerinde olduğu görülmüş olup, Kamu İhale Tebliğinin 16/3 başlıklı maddesine göre yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler incelenmiştir. Yaklaşık maliyet geçmiş yıllardaki fiyatlar güncellenerek ve firmalardan alınan tekliflerle yapılmıştır. Bu güncelleme geçmiş yıllar (2011-2015) baz alınarak yapılmış olup, 5 yıllık ortalama 5,77 TL/Adet olarak tespit edilmiştir. Firmaların yaklaşık maliyetimiz için verdikleri rakamlarla ihale için verdikleri rakamların farklı olduğu gözlenmiştir. Aradan geçen yıllarda yemek girdi fiyatları (özellikle et, yağ, pirinç v.b.) beklenenin üzerinde artış göstermiştir. Örneğin et fiyatı 2014 yılı içerisinde 20,00 TL den 2015 yılında 40,00 TL ye kadar yükselmiştir. Ayrıca kurumumuz fabrikalarından 2015 yılı yemek ihale fiyatları Kırıkkale Silah Fabrikası Müdürlüğü 7,80 TL/Adet, Pirinç Fabrikası Müdürlüğü 7,76 TL/Adet, Barutsan Roket ve Patlayıcı Fabrikası Müdürlüğü 7,97 TL/Adet, Maksam Makina ve Maske Fabrikası Müdürlüğü 10,95 TL/Adet (ihale iptal), Kapsül Fabrikası Müdürlüğü 9,28 TL/Adet şeklindedir. Bu bilgiler sonucu, idaremizce yapılan ihaleye verilen en düşük fiyat 7,90 TL/Adetten alınması komisyonumuzca uygun mütalaa edilmektedir. Fabrikamız yemek ihalesinde ise 3 (üç) teklifin ortalaması ise 8,39 TL/Adet olarak gerçekleşmiştir. Yaklaşık maliyet oluşturulurken firmalardan alınan fiyatların (ortalaması 6,99TL/Adet), gerek idaremizin yaptığı yemek yapım dağıtım ihalelerinde gerekse kurumumuz diğer bağlı idarelerinin yaptığı yemek yapım dağıtım ihalelerinde günlük rayici yansıtmadığı görülmektedir.

Bu ihalemize teklif veren firmaların teklif ortalamasının 8,39 TL/Adet olduğu düşünülürse yapılacak yeni bir ihalede bu fiyatın yakalanamaması ihtimali de bulunmaktadır. Yapılmış olan bu ihale tarihinde 2016 ihalelerinin tamamlandığı, firmaların çalışacakları yerlerin belli olduğu ve bu yüzden katılımın az olduğu, ayrıca iptali halinde daha da az olacağı düşünülerek kamu yararı ilkesi göz önüne alınarak, hizmetin gecikmemesi için Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından teminine karar verilmiştir. İşin ödeneğinde 264.480,00 TL (İkiYüzAltmışDörtBinDörtYüzSeksenTL) artış sağlanmış olup, alınacak olan hizmet işi için geçerli ve en ekonomik fiyat teklifi olan 1.374.600,00 TL lik bedel karşılanmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda firmalar arasında yapılan değerlendirmede ekonomik açıdan en uygun teklifi Öz Gaziantep Lokantacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu tespit edilmiş olup, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ise tespit edilememiştir." açıklamasına yer verilerek, ihalenin Öz Gaziantep Lokantacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin üzerinde bırakıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği anlaşılmış olup, anılan kararın ihale yetkilisi tarafından onaylandığı tespit edilmiştir.

            İhale onay belgesi incelendiğinde işin yaklaşık maliyet tutarının 1.110.120,00 TL, ödenek tutarının ise 2.035.215,00 TL olduğu görülmüştür. Söz konusu tutarlar dikkate alındığında ihale komisyon kararında yer verilen "İşin ödeneğinde 264.480,00 TL (İkiYüzAltmışDörtBinDörtYüzSeksenTL) artış sağlanmış olup" ibaresinin ödenek miktarında artışa gidilmesi değil ödenek miktarından yaklaşık maliyet ile ekonomik açıdan en avantajlı teklifin arasındaki farkın karşılanacağının anlaşılması gerektiği anlaşılmıştır.

            Tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması halinde bu tekliflerin uygunluğuna yönelik ihale komisyonu tarafından izlenmesi gereken usul ve yöntemlere Kamu İhale Genel Tebliği nin 16.3 üncü maddesinde yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği nin 16.3 üncü maddesinde "16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir." açıklaması yer almaktadır.

            Anılan Tebliğ in yukarıda yer alan düzenlemesinde, yaklaşık maliyetin üzerinde fiyat teklif edilmesi halinde ihale komisyonunun, yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığını, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese edeceği ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ise ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahip olduğu, diğer taraftan yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında tekliflerin kamu yararı ve hizmet gereklerine göre kabul edilebileceği ve bu durumda sorumluluğun idareye ait olduğu açıklanmıştır.

            İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak belirlenmesinde yaklaşık maliyet belirlenirken esas alınan fiyatların rayiç bedelleri yansıtmadığının ihaleye verilen tekliflerle ve aynı Genel Müdürlüğe bağlı diğer fabrikaların 2015 yılında gerçekleştirilen ihalelerde elde edilen sözleşme fiyatları mukayese edilmek suretiyle tespit edildiği, ayrıca geçmiş yıllarda gerçekleştirilen alımlarda ortaya çıkan sözleşme birim fiyatlarının güncel fiyatları yansıtmadığı gerekçesi de belirtilerek karar alındığı anlaşılmıştır.

Somut olayda, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyetin Kamu İhale Genel Tebliği nin 16.3 üncü maddesinde yer verilen hususlar göz önünde bulundurularak gözden geçirildiği, bütçe ödeneklerinin de dikkate alınarak ihalenin sonuçlandırıldığı, idarece yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerle ilgili olarak yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklaması çerçevesinde işlem tesis edilebileceğinden hareketle, anılan işlemin Kamu İhale Genel Tebliğinin 16.3.2 nci maddesi çerçevesinde ve idareye tanınan takdir yetkisi kullanılarak gerçekleştirildiği ve söz konusu hususta sorumluluğun idare ait olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun un 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun un 54 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Dr. Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi