Toplantı No: 2007/081
Gündem No: 3
Karar Tarihi: 31.12.2007
Karar No: 2007/UM.Z-4257
Şikayetçi:
Tiryaki İnş. Yat. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., 19 Mayıs Mah. Gazi Cad. 91 K:1 D:4 / SAMSUN
İhaleyin Yapan İdare:
Tokat Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü, Hükümet Konağı 60100 / TOKAT
Başvuru Tarih ve Sayısı:
30.11.2007 / 35316
Başvuruya Konu İhale:
2007/152908 İhale Kayıt Numaralı "Sağlık Ocaklarına Kömür ve Odun Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
25.12.2007 tarih ve 07.09.62.0185/2007-52E sayılı Esas İnceleme Raporunda;
Tokat Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünce 26.10.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan "Sağlık Ocaklarına Kömür ve Odun Alımı" ihalesine ilişkin olarak Tiryaki İnş. Yat. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 21.11.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 22.11.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 30.11.2007 tarih ve 35316 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.
Karar:
Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:
İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;
1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen istekli "Yusuf Ziya AKÇADAĞLI-İpek Isı" tarafından "Kömür yıkama tesis belgesi"nin sunulmamasından ve tekliflerinin aşırı düşük teklif niteliğinde olmasından dolayı bu istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
2) En avantajlı ikinci teklif sahibi olarak tespit edilen Arj Group Medikal ticaret unvanlı istekliye ait teklifin, teklif kapsamında idareye sunulan vekaletnamenin idare adına yetkili bir kişi tarafından onaylanmayan kopya olmasından ve tekliflerinin aşırı düşük teklif niteliğinde olmasından dolayı bu istekliye ait teklifin de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
3) İdarece zeyilnamenin usulüne uygun olarak düzenlenmediği,
İddialarına yer verilmiştir.
A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;
İhale ilanının 4.3.2.e, idari şartnamenin 7.3.2.e maddesinde "İhaleye katılacak firmanın kömürü getireceği kömür ocağının yıkanmış elenmiş kömür ürettiğine dair ve kömür yıkama tesisi bulunduğuna dair kömür ocağından alınmış belge (ihalenin yapıldığı yıl içinde alınmış ve aslı ve noter tasdikli sureti olacaktır.)" düzenlemesi bulunmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif dosyasının tetkikinden, Armutlu Mad. Pet. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. nin yetkili satıcısı olduğu ve anılan firmaya ait tesisçe üretilen kömürün teklif edildiği ve anılan firma tarafından idareye hitaben kaleme alınan 02.06.2007 tarihli "Yetki Belgesi" konulu yazıda; "Tesislerimizde imalatlarımız duşlama ve eleme tesislerimizden geçirilerek torbalanmaktadır." şeklinde ifadeye yer verildiği,
Başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin kömür yıkama tesisi belgesinin mevcut olmadığı" iddiasına ilişkin olarak; idarece, kömür üretme tesisinin bulunduğu yer olan Amasya ilinin İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve Armutlu kömür üretme tesisi ile "kömür yıkama ve eleme tesisisin mevcut olup olmadığı"nın sorulduğu, anılan Müdürlük ve tesis tarafından kömür yıkama ve eleme tesisinin bulunduğunun belirtildiği, bu hususun başvuru sahibine bildirilmesi üzerine başvuru sahibince Amasya Valiliğine "Armutlu Kömür işletmesinde kömür yıkama tesisinin bulunup bulunmadığının bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi" hususunda başvuruda bulunulduğu, bu yazı üzerine Eski Çeltek Kömür İşletmesi Müdürlüğünden bir mühendisin yerinde inceleme yapmak üzere görevlendirilmesinin istendiği, görevlendirmeyi müteakip bilirkişilerce hazırlanan raporda, kömür üretme tesisinde bulunan sistemin kömür yıkama tesisi olmadığının belirtildiği görülmüştür.
Kömür yıkama ve eleme tesisinin mevcudiyeti hakkında idare ile başvuru sahibi arasında ihtilafa değinilmeksizin belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; idari şartname düzenlemesi gereği kömür yıkama ve eleme tesisi bulunduğuna yönelik kömür üretme tesisinden alınmış belge istenmiştir. Ancak, istenen belgenin şekil ve içeriği ile kömür yıkama ve eleme tesisinin mahiyetine ilişkin ihtilafa mahal vermeyecek şekilde bir belirleme yapılmadığından ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan ve kömür imalatlarının duşlama ve eleme tesislerinden geçirildiğine yönelik ifadeyi içeren belgenin anılan idare şartname düzenlemesini karşılayıp karşılamadığı hakkında kesin bir yargıya varılamamıştır.
Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifinin aşırı düşük olduğu yönündeki iddiasına ilişkin olarak; her ne kadar 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; "İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir." hükmü yer almaktadır.
İsteklilerce verilen teklif fiyatları dikkate alındığında; en düşük üç teklif fiyatının birbirine yakın olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif niteliğinde olduğu yönündeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;
İhale komisyon kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Arj Group Med. Konf. Gıd. Mah. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Burhan Taştan adlı şahsın yetkilendirildiği Tokat 2 nci Noterliğinden alınan 16.05.2005 tarih ve 05944 yevmiye numaralı vekaletname ile anılan vekaletnamenin Milli Eğitim Şube Müdürünce "aslının fotokopisi" olduğu yönünde üzerine şerh düşülen suretinin idareye sunulduğu teklif dosyasının tetkiki neticesinde anlaşılmıştır.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin "Belgelerin sunuluş şekli" başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; "Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Aday veya isteklilerin, istenen belgelerin aslı yerine ön yeterlik veya ihaleden önce idare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şerh düşülen ve aslı kendilerine iade edilen belgelerin suretlerini de teklif veya başvurularına eklemeleri mümkündür. Aday veya istekliler tarafından bu yönde yapılacak başvuruların ihaleden önce idarenin yetkili personelince karşılanması zorunludur." düzenlemesi yer almaktadır. Anılan düzenleme uyarınca idareye sunulacak belgelerin asıl, noter onaylı örnek veya idare tarafından aslı görülerek üzerine aslının ihaleyi yapan idare tarafından görüldüğüne yönelik şerh düşülen suret olması gerekmektedir.
İhaleyi yapan idarenin Tokat Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü olduğu dikkate alındığında vekâletname üzerine aslının fotokopisi olduğu yönünde şerh düşmesi gereken mercinin Tokat Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü olması gerekirken, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait vekaletname üzerine Milli Eğitim Şube Müdürü tarafından şerh düşüldüğü görüldüğünden bu vekaletnamenin anılan düzenlemeye aykırı olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Ancak, teklif dosyası kapsamında aynı vekâletnamenin üzerinde şerh taşımayanına da yer verildiği görülmüştür. İdarelerce Kuruma yapılan başvurulara ilişkin incelemeye yönelik olarak gönderilen ihale dosyaları asıl belgelerden oluşmayıp, idarece "aslı gibi" olduğu yönünde üzerine şerh düşülen örneklerinden oluşmaktadır. Bu bağlamda, teklif dosyası kapsamında yer verilmiş olan ve üzerinde "aslının fotokopisi" olduğu yönünde şerh taşımayan vekâletnamenin asıl mı yoksa suret mi olduğu idarece gönderilen ihale işlem dosyalarının tetkiki neticesinde anlaşılamaması üzerine idareye 14.12.2007 tarih ve 2583 sayılı yazı ile bu vekaletnamenin asıl olarak sunulup sunulmadığı sorulmuştur. İdarenin 17.12.2007 tarih ve 2869-11226 sayılı cevabi yazısında bu vekaletnamenin asıl olarak sunulduğu belirtilmiştir .
Yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde; anılan istekli tarafından sunulan iki vekaletnameden biri mevzuata uygun olarak sunulmamış olsa da sunulan diğer vekaletnamenin asıl olduğu ve mevzuata uygun olarak sunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin "mevzuata aykırı vekaletname sunuldu" iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, Arj Group Med. Konf. Gıd. Mah. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin aşırı düşük olduğu yönündeki iddiasına ilişkin olarak; İsteklilerce verilen teklif fiyatları dikkate alındığında; en düşük üç teklif fiyatının birbirine yakın olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin anılan istekliye ait teklifin aşırı düşük teklif niteliğinde olduğu yönündeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak;
4734 sayılı Kanunun "İhale İlân Süreleri ve Kuralları" başlıklı 13 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendinin 3 numaralı alt bendi uyarınca ihale ilanının Kamu İhale Bülteni ve yerel gazetede yayımlandığı,
İhale ilanının 4.3.1, idari şartnamenin 7.3.1 maddesinde; isteklilerin teklif ettikleri bedelin % 50 si oranında ihale konusu veya benzer nitelikteki alımlara ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesinin istendiği,
İş deneyim belgesine ilişkin düzenlemede değişiklik yapıldığı ve % 50 lik oranın % 35 e indirildiği, ihale işlem dosyasında bu değişikliğe yönelik 09.10.2007 tarihli bir zeyilname ve aynı tarihli ihale ilan modülü üzerinden düzeltme ilanı sürecine ilişkin https://ihale.gov.tr/ss/ksp/formlar/M/KIK033M.htm adresine ait sayfanın çıktısına yer verildiği,
Düzeltme ilanına ilişkin http://www.ihale.gov.tr web adresinde yapılan araştırma neticesinde, Kamu İhale Tebliğinin 3. Bölümünde yer alan "Kamu İhale Bültenine İlişkin Genel Esasların" 5 ve 6 ncı maddesinde öngörülen işlemlerin yerine getirilmemesinden ötürü düzeltme ilanının 18.10.2007 tarihinde idareye iade edildiği ve düzeltme ilanının yayımlanmadığı,
Ayrıca, zeyilnamenin düzenlenme tarihi itibariyle sadece bir tüzel kişi tarafından ihale dokümanının satın alındığı, ancak bu istekliye zeyilnamenin gönderilip gönderilmediğine ilişkin her hangi bir bilgi ve belgeye idarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer verilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun "İhale İlânlarında Bulunması Zorunlu Hususlar" başlıklı 24 üncü maddesinde, ihale dokümanında belirtilmesi zorunlu hususlar, "Ön Yeterlik İlânlarında Bulunması Zorunlu Hususlar" başlıklı 25 inci maddesinde ön yeterlik dokümanında belirtilmesi zorunlu hususlar hüküm altına alınmıştır. "İlânın Uygun Olmaması" başlıklı 26 ncı maddesinde, 13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânların geçersiz olduğu, bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamayacağı, ancak, 13 üncü maddede belirtilen ilânın yapılmaması veya ilân sürelerine uyulmaması halleri hariç, yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda, idarelerce ilânların yayımlanmasını takip eden on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, anılan Kanunun "İhale ve Ön Yeterlik Dokümanının İçeriği ve İdari Şartnamede Yer Alması Zorunlu Hususlar" başlıklı 27 nci maddesinde, ihale dokümanında belirtilmesi zorunlu hususlara, "İhale Dokümanında Değişiklik veya Açıklama Yapılması" başlıklı 29 uncu maddesinde ise; ilân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmamasının esas olduğu, değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunlulukların bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânların geçersiz sayılacağı ve işin yeniden aynı şekilde ilân olunacağı, ancak ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabileceği, yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilnamenin, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderileceği hüküm altına alınmıştır.
Bununla birlikte, Kamu İhale Tebliğinin "Zeyilname İle İhale Dokümanında Değişiklik Yapılması" başlıklı birinci bölümünün XII/C maddesinde; "Ancak ilanda yapılacak düzeltmeler sadece 4734 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde belirtilen hallerle sınırlı olarak ve ilanın yayımlanmasını takip eden 10 gün içinde yapılabileceğinden bu süre geçtikten sonra ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri ile ilgili olarak zeyilname düzenlenmesi mümkün bulunmamaktadır." düzenlemesi yer almaktadır.
Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; anılan Tebliğ düzenlemesinde öngörülen süre zarfında idarece zeyilname düzenlendiği, ancak zeyilnamenin düzenlenme tarihine kadar ihale dokümanı satın alan tek istekli olan başvuru sahibinin bilgi sahibi olmasını temine yönelik her hangi bir bilgi ve belgeye idarece gönderilen ihale işlem dosyasında rastlanılmamış olmakla birlikte; başvuru dilekçesinde, süresinde bilgi sahibi olmadıklarına yönelik her hangi bir iddiaya yer verilmediğinden zeyilnamenin usulüne uygun olarak düzenlendiği, buna karşın, ihale ilanında yer alan ve değişikliğe gidilen hususla ilgili olarak "usulde paralellik" ilkesi gereği Kamu İhale Bülteni ve yerel gazetede düzeltme ilanının yayımlanmadığı anlaşıldığından, düzeltme ilanı yapılmaksızın ihalenin gerçekleştirilmesinin 4734 sayılı Kanunun 26 ncı maddesine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca, mevcut ihale şartlarında meydana gelen değişikliğin genele şamil olacak şekilde aleniyet kazanmadığı, dolayısıyla ihaleye katılımın kısıtlandığı sonucuna ulaşılmıştır.
B-İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (ı) bendi uyarınca, tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasındaki işlemlerde eşit muamele yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;
İhale ilanının 4.3.3, idari şartnamenin 7.3.4 maddesinde; "İhaleye katılacak olan istekli kömürü getireceği ocağın TS 5788 kod numarasında belirtilen belge şartlarına haiz 1. sınıf linyit kömür olduğuna dair, imalata yeterlilik belgesi ile TSE uygunluk belgesi ihale dosyasında bulunacaktır." şeklinde düzenlemenin mevcut olduğu,
İhale üzerinde bırakılan istekli "Yusuf Ziya AKÇADAĞLI-İpek Isı" tarafından sunulan "İmalata yeterlilik belgesi"nin 06.07.2006 tarihinde vize edildiği, Türk Standartları Enstitüsü tarafından verilen belge üzerinde, anılan belgenin son vize tarihinden itibaren bir yıl geçerli olduğu, yıllık vizesi yapılmayan belgelerin geçersiz olduğu yönünde ifadeye verildiği,
İhale komisyon kararında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak tespit edilen Arj Group Med. Konf. Gıd. Mah. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif dosyasının tetkikinden, imalata yeterlik belgesi ile teklif edilen kömürü getirileceği kömür ocağından alınmış kömürün üretildiği tesiste yıkama ve eleme bölümü bulunduğuna dair bu tesisten alınmış her hangi bir belgeye yer verilmediği görülmüştür.
4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında; "İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.", 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında; "Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir." hükümleri yer almaktadır.
Belirtilen hususlar çerçevesinde; son vize tarihinden itibaren 1 yıl geçerli olan, dolayısıyla Yusuf Ziya AKÇADAĞLI-İpek Isı tarafından 06.07.2007 tarihine kadar geçerliği bulunan ve ihale tarihi olan 26.10.2007 tarihi itibari ile geçerliğini yitiren bir belge sunulduğu anlaşıldığından, Arj Group Med. Konf. Gıd. Mah. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise imalata yeterlik belgesi ile teklif edilen kömürü getirileceği kömür ocağından alınmış kömürün üretildiği tesiste yıkama ve eleme bölümü bulunduğuna dair bu tesisten alınmış her hangi bir belgenin sunulmadığı anlaşıldığından, Yusuf Ziya AKÇADAĞLI-İpek Isı ve Arj Group Med. Konf. Gıd. Mah. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ticaret unvanlı isteklilere ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle;
4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,
Esasta Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.
|
42 misafir ve 17 abone bağlı
