BAŞVURU SAHİBİ:

Özdemireller Harf. Nakl. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2021/206999 İhale Kayıt Numaralı “Balıkesir İli Havran İlçesi Hamambaşı Mahallesi Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi Yapımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 05.05.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Balıkesir İli Havran İlçesi Hamambaşı Mahallesi Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi Yapımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Özdemireller Harf. Nakl. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 12.07.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.07.2021 tarih ve 33373 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.07.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1260 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İdarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin işlemlerinin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

- Açıklanması istenilen iş kalemlerinin ve analiz girdilerinin hatalı olarak belirlendiği,

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye girdileri için fiyat teklifi ile açıklama yapamayacağı, ortalama bir mesafe üzerinden nakliye gideri hesabı yapılması, açıklanması istenilen nakliye girdilerinin maliyet hesaplamalarında kullanılan K katsayısının açıklanması istenilmeyen girdilerde de aynı değer üzerinden öngörülmesi gerektiği,

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat teklifi veya ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları ekinde mesleki faaliyetin sürdürüldüğünü ve teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren belgelerin sunulmadığı, ürünleri üretebilme ya da satabilme yetkilerinin ispatlanmadığı, teklif edilen fiyatların ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’ini karşılamadığı, buna ilişkin ibareye fiyat teklifleri üzerinde yer verilmediği, envanter ve yevmiye defteri tarihleri ile faturalar incelenirse yanıltıcı beyanda bulunulduğunun görüleceği, belgelerin ekindeki tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine ait olma şartını sağlamadığı, belgeleri düzenleyen/onaylayan meslek mensubunun yetki belgesi, fiyat teklifini düzenleyenin imza sirküleri, meslek mensubuyla düzenleyen arasındaki tam tasdik sözleşmesinin sunulmadığı, kullanılan meslek mensubu kaşesinin ilgili mevzuata aykırı olduğu, tutanaklarda yer alan yevmiye/işletme, envanter defteri, geçici vergi beyanname dönemi ayrıntılı olarak incelendiğinde yanıltıcı beyanda bulunulduğunun, usulsüzlük olduğunun görüleceği, bu doğrultuda gerekli kayıtlar, defterler ve faturaların istenilmesi gerektiği, tutanakların kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, fiyat tekliflerinde tarih ve meslek mensubu beyan bilgileri gibi eksikler bulunduğu, açıklaması yapılan girdilerin teknik şartname ve proje ile uyumlu olduğunun ispat edilmediği, fiyat teklifindeki miktarın 1/20’si kadar alış-satış yapılmış olma şartının sağlanmadığı, faturaların konusunun istenilen teknik özelliklere, şartnamelere ve birim fiyat tariflerine uygun olmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan isteklinin analizlerindeki işçilik girdilerinin saatlik asgari ücreti karşılamadığı, işçilik giderleri için fiyat teklifi sunulamayacağı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklanması istenilmeyen iş kalemleri için 0,00 TL fiyat öngörülemeyeceği, bunlar için de bir fiyat ve kâr öngörülmesi gerektiği, diğer açıklamalarda da müteahhitlik kârı öngörülmediği,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından motorin girdisi açıklanırken, litre fiyatının kilogram fiyatına doğru yoğunluk değeri kullanılarak dönüştürülmesi, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında fiyat öngörülmemesi şartlarının sağlanmadığı, bu hususların teyidine yönelik belgelendirme yapılmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beton fiyatı alınan üreticinin üretim yerinin idarece istenilen teknik şartların sağlanması için gerekli azami mesafe şartını karşılamadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece verilen analizlerdeki miktarların düşürüldüğü, ana iş kalemleri için öngörülen tutarların idarenin pursantaj oranlarıyla örtüşmediği, ana iş kalemlerine ilişkin miktarların ihale dokümanına/projelere uygun olmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış fiyatların güncel olmadığı, rayici yayımlanmayan birim fiyatların 2021 yılı Ocak ayına güncellenerek kullanılması gerektiği,

- Genel giderler, yüklenici kârı, KİK payı, karar pulu, damga vergisi, all risk sigortası, noter masrafları gibi maliyet bileşenlerinin ayrıntılı şekilde açıklanmadığı,

2) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bilgileri beyan edilen imza sirkülerindeki imza beyanı, noterlik adı, yevmiye numarası ve tarihinin sunulanla örtüşmediği, belgelerin noter onaylı olması gerekirken sunuluş şekli bakımından İdari Şartname’nin ilgili düzenlemesine aykırı şekilde sunulduğu,

3) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından bilgileri beyan edilen Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinin son durumu göstermediği, ortaklık ve yönetimdeki görevlilere ilişkin beyanların MERSİS sistemi ile uyuşmadığı,

4) İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer işi karşılamadığı, belge tutarı ayrıştırıldığında yeterlik kriterini karşılamadığı,

5) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen bilanço bilgilerinin ve ciro bilgilerinin yeterlik kriterlerini karşılamadığı,

6) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunda işin adı, idarenin adı, istekli adı ve banka adının hatalı olduğu, bu nedenle mektubun geçersiz sayılması gerektiği, bilgileri beyan edilen geçici teminat mektubu ile sunulan mektubun örtüşmediği, mektupta “tedbir konulamaz”, “haczedilemez” ibarelerinin bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2.Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1.İhale komisyonunca, (38.1)maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1)maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1)maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2)maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2)maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a)Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b)Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a)Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b)Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7.İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8.Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9.İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/ltcinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…

45.1.14.Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3-45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihalede İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi uyarınca teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, sunmuş olduğu açıklamalar yeterli görülmeyen bir istekli ile istenilen süre içerisinde açıklama sunmayan diğer aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, ihalenin açıklamaları yeterli görülen Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu için açıklama istenildiği; açıklanması istenilen iş kalemleri analizlerindeki, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri haricindeki girdilerin ve her şekilde işçilik girdilerinin açıklanmasının talep edildiği görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil’in aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; sunulan hesap cetvelindeki iş kalemi miktarlarının %10’dan fazla metraj farkı bulunan üç iş kalemi haricinde idarenin yaklaşık maliyete esas miktarlarına eşit veya daha fazla olduğu, söz konusu üç iş kalemindeki metraj farkına bağlı olarak herhangi bir fiyat avantajı elde edilmediği; açıklanması istenilen 26 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarından faydalanıldığı ve buna ilişkin tablonun sunulduğu; açıklanması istenilen 2 iş kalemi için idarece verilen analiz formatına uygun analizlerin sunulduğu, bu 2 analizdeki işçilik girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı, 2 analizdeki açıklanması istenilen diğer girdilerin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarıyla açıklandığı ve buna ilişkin tablonun sunulduğu, bu 2 analiz içerisinde nakliye, akaryakıt veya beton girdisi bulunmadığı; açıklanması istenilen diğer 42 iş kalemi bakımından idarece verilen analiz formatlarına uygun şekilde malzeme ve işçilik fiyatlarını ayrı ayrı gösterir şekilde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerine dayanılarak açıklamada bulunulduğu, açıklamalar kapsamında söz konusu fiyat teklifleri ve eklerinin de sunulduğu; açıklanması istenilmeyen iş kalemleri bakımından teklif edilen toplam bedelin tek bir tutar şeklinde gösterildiği; son olarak ihale öncesi ve sonrası masrafları, sözleşme giderleri, SGK giderleri, şantiye giderleri, kâr ve genel giderlerin de ayrı ayrı gösterildiği icmal tablosunun sunulduğu tespit edilmiştir.

Açıklamalar kapsamında sunulan fiyat teklifleri ve ekleri incelendiğinde; fiyat teklifleri üzerinde başvuru konusu ihaleye atıfta bulunularak işin teknik şartnamesi ve poz tariflerine uygun şekilde teklif verildiğine yönelik beyanda bulunulduğu; tekliflerin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarına, tutanakların ekinde mükellefe ait imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgelerine yer verildiği; tekliflerin “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak ilgili meslek mensuplarınca imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği/mühürlendiği; tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, tutanaklardaki kayıtlara göre son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı; fiyat tekliflerindeki birim fiyatların tutanaklardaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’inin altında olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla; idarece Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesine uygun şekilde açıklanması istenilen iş kalemleri ve analiz girdilerinin tespit edildiği; ihale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil’in aşırı düşük teklif açıklamaları iddia konusu hususlar bakımından incelendiğinde ise, nakliyeye ilişkin olarak açıklanması istenilen herhangi bir iş kalemi veya analiz girdisi bulunmadığı, sunulan fiyat teklifleri ve eklerinin kamu ihale mevzuatına uygun ve birbirleriyle uyumlu olduğu ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden de yararlanacağı, bu itibarla destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmeksizin ileri sürülen bu tür iddialar üzerine ilave araştırma yapılmasına, tutanaklara dayanak teşkil eden belgelerin (defter, fatura vs.) istenilmesine gerek olmadığı, analizi sunulan iş kalemleri bakımından işçilik girdilerinin ihale tarihinde yürürlükte bulunan saatlik asgari ücreti karşıladığı, açıklanması istenilmeyen iş kalemleri bakımından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine uygun şekilde toplam tutarın gösterildiği, açıklanması istenilen iş kalemleri analizlerinde öngörülen kâr ve genel giderler haricinde ayrıca teklif fiyatına ilişkin icmal tablosunda genel kâr tutarı da öngörüldüğü, analizleri sunulan iş kalemlerinde motorin veya beton girdisi yer almadığından, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları kullanılarak açıklanan ve motorin ve/veya betona ilişkin analiz girdisi bulunan iş kalemleri için ise analiz sunulmasına gerek olmadığından, motorin ve beton girdilerine yönelik inceleme yapılacak bir husus bulunmadığı, analizi sunulan iş kalemleri bakımından girdi miktarlarının idarece verilen analiz formatına uygun olduğu, isteklilerce idarenin pursantaj oranlarına uygun şekilde teklif verilmesi zorunluluğu bulunmadığı, öngörülen iş kalemi miktarların üç iş kalemi haricinde idarenin yaklaşık maliyete esas miktarlarına eşit veya daha fazla olduğu, söz konusu üç iş kalemindeki metraj farkına bağlı olarak herhangi bir fiyat avantajı elde edilmediği, faydalanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin 2021 yılına ait olduğu, herhangi bir güncelleme yapılmasına gerek bulunmadığı, kamu ihale mevzuatı çerçevesinde genel giderler, yüklenici kârı, KİK payı, karar pulu, damga vergisi, all risk sigortası, noter masrafları gibi maliyet bileşenlerinin ayrıntılı şekilde açıklanmasının zorunluluk arz etmediği anlaşılmış; bu nedenlerle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri(anonim şirketler tarafından her durumda bu bilgileri gösterir pay defteri),

…

7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır…

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini sunabilirler…” düzenlemeleri,

Aynı Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyenler ile yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ekleri ile birlikte, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları ayrıca, ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları için makul bir süre verilir. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılacağı ihalelerde ise teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ve Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ve yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeler ile bunların eklerini sunmaları, ayrıca, ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları istenir. Yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler yenileri ile veya ihalede istenen şartları sağladığını gösteren başka belgelerle tevsik edilirler…” düzenlemeleri bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil tarafından yeterlik bilgileri tablosunda teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren belgeler kapsamında “İmza Sirküleri” değil “İmza Beyannamesi” satırının doldurulduğu ve idarece adı geçen istekliden aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte imza beyannamesinin sunulmasının istenildiği, istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları ve imza beyannamesinin sunulduğu tespit edilmiştir.

Netice itibarıyla, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerle sunulan imza beyannamesi üzerinde yer alan bilgilerin örtüştüğü, belgenin noter onaylı olduğu görülmüş ve iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri(anonim şirketler tarafından her durumda bu bilgileri gösterir pay defteri)…” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil tarafından yeterlik bilgileri tablosunda herhangi bir Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne ilişkin bilgiye yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda alıntılanan İdari Şartname düzenlemesi uyarınca, ortaklar ve yönetimdeki görevliler bakımından son durumu gösterir belgelerin ihaleye katılımda sunulma şartının gerçek kişiler için değil tüzel kişiler için getirildiği ve gerçek kişi olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu bilgi ve belgeleri ihaleye katılımda beyan etme yükümlülüğü bulunmadığı dikkate alındığında, iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinin beşinci fıkrasında “Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır. Örneğin; esaslı unsuru AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) olan ve kapsamında köprü ve tünel yapımı da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; köprü ve tünel yapımı içermeyen bir karayolu işi ihalesine sunulması halinde, köprü ve tünel yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır. Aynı şekilde, esaslı unsuru AXVIII Grup: Saha İşleri olan ve kapsamında BIII grubu bir bina inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; bina inşası içermeyen bir rekreasyon alanı yapım işi ihalesine sunulması halinde, BIII grubu bina yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nin (A) Alt Yapı İşleri bölümündeki XVIII. Grup aşağıdaki şekildedir:

“Saha İşleri

1. AV grubu işler

2. AVI grubu işler

3. AVII grubu işler

4. AVIII grubu işler

5. Spor ve rekreasyon alanları için saha tanzim işleri

6. Peyzaj sahaları tanzim işleri

7. Yüzey ve platform işleri”

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Yapım İşlerinde benzer iş grupları tebliği"nde yer alan A/XVIII grubu işler benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemeleri bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil tarafından yeterlik bilgileri tablosunda EKAP’ta kayıtlı ve 2017/680492-2648559-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin beyan edildiği tespit edilmiştir.

Söz konusu belge incelendiğinde, belge konusu işin Başiskele İlçesi Yol Yapımı İşi olduğu, belge üzerinde esaslı unsurun “(A) V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)” şeklinde belirtildiği, güncellenmiş belge tutarının yeterlik kriterini karşıladığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde; iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirilmesi gerektiği; başvuru konusu ihalede benzer işin (A) Alt Yapı İşleri bölümündeki XVIII. Grup şeklinde belirlendiği ve bu grubun aynı bölümdeki V. Grup işleri de kapsadığı; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bilgileri beyan edilen iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun da (A) Alt Yapı İşleri bölümündeki V. Grup olarak belirlendiği; bu itibarla belgeye konu işin esaslı unsuru benzer işe uygun olduğundan belge tutarının ayrıştırılmasına gerek bulunmadığı ve belge tutarının yeterlik kriterini karşıladığı; bu nedenlerle iddianın uygun olmadığı anlaşılmıştır.

5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil tarafından yeterlik bilgileri tablosunda 2018-2019-2020 yıllarına ilişkin bilanço bilgileri ile toplam ciro bilgilerinin beyan edildiği, söz konusu yılların ortalamalarının cari oran için 1,083, öz kaynak oranı için 0,163, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı için 0,328, toplam ciro tutarı için 6.***.***,** TL şeklinde Tablo’da gösterildiği tespit edilmiştir.

İsteklinin 2019 ve 2020 bilançoları incelendiğinde; bu iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden hesaplanan oranlarla yeterlik kriterlerinin sağlandığı anlaşılmıştır.

İsteklinin 2019 ve 2020 gelir tabloları incelendiğinde, bu iki yılın güncel parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterinin karşılanmadığı, 2018 yılı gelir tablosu incelendiğinde ise, toplam ciroyu gösteren net satışlar için birbirinden farklı üç tutara yer verildiği, bu nedenle yeterlik kriterinin sağlanıp sağlanmadığının tespitinde hangi tutarın dikkate alınması gerektiğinin anlaşılmadığı tespit edilmiştir.

Bu doğrultuda; bilançoya ilişkin iddiaların yerinde olmadığı; iş hacmine ilişkin iddialar bakımında ise istekli tarafından yeterlik kriterinin karşılanıp karşılanmadığının tespit edilebilmesi adına gelir tablosundaki bahse konu durumu açıklayıcı bilgi ve belgelerin idarece talep edilmesi ve değerlendirmenin bu belgeler çerçevesinde yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerinEKAP’aaktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak faaliyet gösteren kuruluşlar dâhil yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir.

(3) Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin belgeler bilgisayarda taratılarak, istekli tarafından EKAP üzerinden e-teklif kapsamında gönderilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

…

c) Bu şartnamede belirlenen geçiçi teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık yada Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldıklarını gösteren makbuzlar…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

…

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 31.10.2021 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.

26.5. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektuplarının tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarenin talebi üzerine sunulması zorunludur. Bu zorunluluğa uymayanlar hakkında Kanunun 17 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.” düzenlemeleri,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminatın verilmesi” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında “28.1. Geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması halinde, mektuba ilişkin ayırt edici numara; anılan maddeye uygun olarak alınmaması halinde ise düzenlenen mektuba ilişkin bilgiler, yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil tarafından yeterlik bilgileri tablosunda, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun şekilde alınan geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasına yer verildiği tespit edilmiştir.

İdarece geçici teminat mektuplarına ilişkin olarak alınan “EKAP Kayıtları” başlıklı çıktıda, Mehmet Oğuzhan Avşarlıgil’e ait 540.000,00 TL tutarında, 05.11.2021 geçerlilik tarihli geçici teminat mektubunun bulunduğu görülmektedir.

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından geçici teminat mektubunun Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alındığı ve yeterlik bilgileri tablosunda mektuba ilişkin ayırt edici numaraya yer verildiği, dolayısıyla anılan Yönetmelik’in 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun şekilde alınmayan geçici teminat mektuplarına yönelik olan iddia bakımından incelenecek bir husus bulunmadığı, bu nedenle iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B)İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş hacmine ilişkin yeterlik kriterinin karşılanıp karşılanmadığının ilgili gelir tablosundaki durumu açıklayıcı bilgi ve belgeler talep edilerek yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.