BAŞVURU SAHİBİ:

Özkoç Petrol Ürünleri İnş. Taah. Gıda Oto Ürün. Tur. İth. İhr. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi İSKİ Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/499318 İhale Kayıt Numaralı “Avrupa Yakası 6, Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu, Dere Temizlik, Bakım, Onarım İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 26.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Avrupa Yakası 6, Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu, Dere Temizlik, Bakım, Onarım İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Özkoç Petrol Ürünleri İnş. Taah. Gıda Oto Ürün. Tur. İth. İhr. Ltd. Şti.nin 03.06.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.06.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.06.2021 tarih ve 29330 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.06.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1096 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 31.03.2021 tarihli ve 2021/UY.II-682 ve 683 sayılı kararlarıyla işbu ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesine karar verildiği, bunun üzerine idarece tekrar açıklama istenildiği, söz konusu yenileme yazısı ve eki incelendiğinde anılan kararda belirtilen hususlara uyulmadığı, açıklama istenilen poz numaralarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı olarak yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturmadığı, bu poz numaralı iş kalemlerini oluşturan alt girdilerin bir kısmına açıklama istenilmediği, açıklama yazısında yer alan analizlerdeki pozların birim miktarları ile aynı iş kalemlerine ilişkin yaklaşık maliyette öngörülen birim miktarlarının farklı olduğu; yine açıklama isteme yazısında tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olan girdiler için açıklama istenilmesinin Tebliğ’in 45.2’nci maddesine aykırı olduğu; yine ihale dokümanı içerisinde yer alan birim fiyat tariflerinde TF.304 poz numaralı işe ilişkin kazıdan çıkan malzemenin 25m’ye kadar kazı çukuru dışına atılması yer almasına rağmen açıklama isteme yazısı ekinde yer alan analizde söz konusu gidere yer verilmediği ve bu durumun isteklileri tereddütte düşürdüğü; TF.606 poz numaralı işe ilişkin nakliye ile 316 kalite çubuk ve profil öngörülmesine rağmen açıklama isteme yazısı ekinde yer alan analizde bu kalemlere yer verilmediği ve bu durumun isteklileri tereddütte düşürdüğü; diğer yandan sınır değerin yanlış tespit edildiği ve bu nedenle de sorgulamanın yenilenmesi gerektiği,

2) Taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunması gerektiği, şöyle ki;

a) TF.802 poz numaralı “Tabanı Betonlu ve Üstü Açık Dere Yataklarında Biriken Teressubat, Kum, Taş vb. Katı Malzemelerin; Kazılması, Çıkartılması ve Kesin Depoya Nakliyesi” iş kaleminin analiz girdisi olan 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” için belirtilen miktarın analizde yer verilen miktardan daha düşük olarak dikkate alındığı gerekçesiyle açıklamalarının uygun bulunmadığı, idarece verilen analiz formatında anılan miktarın “3,677088” olarak gösterildiği ancak taraflarınca sehven “3,67088” olarak kullanıldığı, farklılığın analizin Excel uygulamasına geçirilmesi sırasında meydana geldiği, söz konusu kaleme teklif edilen fiyatın ise 3,63 TL olduğu ve kaleme ilişkin toplam teklif tutarının 13,3253 TL olarak bulunduğu, idarenin analizinde belirtilen miktarın dikkate alınması halinde toplam teklif tutarının 13,3478 TL olacağı (3,677088 x 3,63 TL), buradan hareketle 0,0225 TL tutarında bir fiyat avantajı sağlandığı, söz konusu tutarın esasa etkili olmadığı, böyle bir fiyat avantajıyla ihale sıralamasında değişiklik meydana gelerek başka bir isteklinin önüne geçilmediği, emsal mahkeme ve Danıştay kararlarında da bu durumun esasa etkili bulunmadığının görüleceği,

b) TF.401 poz numaralı iş kaleminin analiz girdisi olan 10.130.1505 poz numaralı “C25/30 Hazır Beton Harcı” için alınan fiyat teklifi; TF.901 poz numaralı iş kaleminin analiz girdisi olan 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” ile 901-1 poz numaralı “Beton ve Betonarme Yüzeyler için Çimento Esaslı (Cement-Bonded Mortar) Sızdırmazlık ve Kaplama Malzemesi” için alınan fiyat teklifi, TF.304, TF.701, TF.801, TF.802, TF.901 ve TF.N1 poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdisi olan SNBF.27 poz numaralı “Şantiye Dışına Kamyonla Kazı Malzemesi ve Moloz Nakli” için alınan fiyat tekliflerinin ekinde SMMM’ye ait faaliyet belgeleri, SMMM ile fiyat teklifi veren firmalar arasındaki tam tasdik sözleşmeleri, fiyat teklifi alınan firmalara ilişkin yetki belgeleri ve imza sirkülerlerinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulmadığı gerekçeleriyle teklifimizin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği; ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde söz konusu SMMM’ye ait faaliyet belgesi, SMMM ile fiyat teklifi veren firma arasındaki tam tasdik sözleşmesi, fiyat teklifi alınan firmaya ilişkin yetki belgesi ve imza sirkülerinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde sunulması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında da söz konusu belgelerin sunulması gerektiğinin belirtilmediği,

c) Taraflarınca yapılan açıklamaların, teklif fiyatlarının analiz ve alt analiz hesaplamalarında tedavülde bulunan en küçük para birimi olan bir kuruştan daha küçük para birimleri ile işlem yapıldığı ve karsız iş yapılamayacağı gerekçesiyle uygun bulunmadığı, ancak söz konusu gerekçenin yerinde olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasının fiyat teklifiyle yapılması durumunda açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine göre değerlendirilmesi gerektiği, anılan maddede fiyat tekliflerinde asgari fiyat öngörüleceğine ve fiyat teklifinde kar öngörülmesi gerektiğine ilişkin bir zorunluluk bulunmadığı,

3) İhale üzerinde bırakılan istekli TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti.-Zafer Güçlücan İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Açıklanması istenilen TF.304, TF.401, TF.701, TF.801, TF.802, TF.901 ve TF.N1 poz numaralı iş kalemlerinin analiz girdisi olan 10.160.1026 poz numaralı “Mazot” için sunulan fiyatın EPDK tarafından yayınlanan ve ilan tarihi ile ihale tarihi arasında İstanbul Avrupa Yakası motorin bayi satış fiyatları listesinden alınmadığı, mazot için litre fiyatının kilogram fiyatına dönüşümünün ilgili orana uyulmaksızın yapılarak fiyat avantajı sağlandığı,

b) TF.701, TF.801 ve TF.802 poz numaralı iş kaleminin analiz girdisi olan 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp”, 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (Paletli) 210 Hp” ve 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” rayiçlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan birim fiyatlarından alınmadığı,

c) TF.606 poz numaralı iş kaleminin analiz girdisi olan 100.200.1603 poz numaralı “1.4301 (304) Kalite Paslanmaz Sac” için sunulan teklif fiyatın yürürlükteki mevzuata uygun olmadığı,

d) Analiz, alt analiz ve teklif fiyat hesaplamalarında yer alan bütün işçiliklerin asgari ücret tarifesinin altında olduğu ve bu durumun hayatın olağan akışına aykırı olduğu, analizlerdeki işçilik girdilerine ilişkin miktarların uygun olmadığı,

e) SNBF.27 poz numaralı analiz girdisi için verilen fiyat teklifinde ihale dokümanında belirtilen nakliye mesafesinden farklı bir nakliye mesafesi uygulandığı, nakliye girdileri için idarece verilen formüllerdeki mesafe ve katsayılar dikkate alınmadan farklı mesafe ve formülle açıklamada bulunulduğu,

f) PİYASA-1 poz numaralı “Kazı Malzemesi ve Moloz Döküm Bedeli (İstanbul Avrupa Yakası)” analiz girdisi için Avrupa Yakası resmi izinli döküm sahalarına ait birim fiyatların dikkate alınmadığı,

g) Açıklamalar kapsamında sunulan fiyat teklifleri ve eki tutanaklarda gerekli onayların mevcut olmadığı, söz konusu belgelerin ihale ilan tarihinde yürürlükte olan mevzuata ve ihale dokümanına uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin idarece tanzim edilen analiz ve birim fiyatların hesaplanması için gönderilen analiz formatına uygun olmadığı, tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, fiyat teklifleri ve ekleri tutanakların uyumlu olmadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, meslek mensubunca yazılan ibare hatalı olduğu, tutanakların ilgili meslek mensuplarından istenilmesi gerektiği, tutanaklarda geçici vergi beyanname dönemi belirtilmediği, imza ve kaşe bulunmadığı, tutanakların olması gereken döneme ilişkin olmayıp, meslek mensubuna ve mükellefe ilişkin bilgileri içermediği, tutanakların ekinde meslek mensubu faaliyet belgesi, mükellefe ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile yapılan sözleşmelerin bulunmadığı, fiyat teklifinin dayanağı belgelerin fiyat teklifleriyle uyumsuz olduğundan ilgili meslek mensubundan istenilerek karşılaştırma yapılması gerektiği,

h) Sunulan analiz fiyatları ile birim fiyat teklif cetvelinde ilgili iş kalemine teklif edilen tutarların uyuşmadığı, bazı analiz girdileri için 0,00-TL fiyat öngörüldüğü, analizlerde aritmetik hata yapıldığı, bu hataların düzeltilmesi halinde teklif edilen fiyatın analiz fiyatının altında kaldığı,

4) Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

- Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler tarafından tüzel kişiliğin ortakları ve yönetimindeki görevliler açısından son durumu gösterir belgelerin ve noter tasdikli imza sirkülerinin sunulmadığı, sunulan belgelerin sunuluş şekli bakımından uygun olmadığı gibi istekliler adına teklif verenlerin temsil ve ilzam yetkilerinin bulunmadığı,

- Anılan istekliler tarafından alt yüklenici çalıştırılacağı belirtilmesine rağmen hangi işlerin alt yüklenicilere yaptırılacağı belirtilmediği,

- Anılan istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin tutarının yeterli olmadığı, iş deneyimine konu işlerin benzer iş kapsamında bulunmadığı, belge sahibi mimar ve mühendislerin son beş yıldır %51 ortak olma şartını ve belge sahibinin bir yıldır şirketi temsil ve ilzama yetkili olma şartını sağlamadığı, anılan belgelerin usulüne uygun olarak sunulmadığı,

- Anılan istekliler tarafından bilançoya ilişkin yeterlik kriterlerinin karşılanmadığı, buna ilişkin sunulan belgelerde yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerine yer verilmediği, bilançolarda meslek mensubu veya vergi dairesi onayı bulunmadığı, aynı şekilde iş hacmine ilişkin yeterlik kriterlerinin karşılamadığı ve sunulan belgelerde meslek mensubu onayının bulunmadığı,

- Anılan istekliler tarafından sunulan Ticaret Sicili Gazeteleri, imza sirküleri, iş deneyim belgeleri, ortaklık durum belgeleri, iş ortaklığı beyannameleri, teminat mektupları, bilançolar ve gelir tablolarının sunuluş şekli bakımından uygun olmadığı,

- İdarece ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğine ilişkin İdari Şartname’nin 35’inci maddesine uygun değerlendirme yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde“Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. …”hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in“Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde“(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. …”hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde“(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, … izleyen günden itibaren başlar.”hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda yer verilen hükümleri çerçevesinde, şikâyet başvurusunun ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ihaleyi yapan idareye yapılmasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmış olup, Kurum’a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmenin ön koşulunun da idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulması olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin sınır değerin hatalı hesaplandığına yönelik iddiasına ilişkin yapılan incelemede; idarece hesaplanan sınır değer tutarının 19.01.2021 tarihinde onaylanan ve 22.01.2021 tarihinde taraflara tebliğ edilen 1 nolu ihale komisyonu kararıyla ilan edildiği, dolayısıyla anılan istekli tarafından idarece hesaplanan sınır değer tutarının 22.01.2021 tarihinde öğrenildiği,

Ayrıca başvuru sahibinin idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulamasının hatalı yapıldığına yönelik iddialarına ilişkin yapılan incelemede; idarece teklifi aşırı düşük olarak belirlenen ve teklif geçerlilik süresini uzatan aralarında başvuru sahibinin de bulunduğu dört istekliden EKAP aracılığıyla gönderilen “Aşırı Düşük Teklif Sorgulama” konulu yazı ile açıklama talep edildiği, söz konusu yazının anılan istekliye tebliğ edildiği tarihin 22.04.2021 tarihi olduğu görülmüştür.

Bu itibarla başvuru sahibinin sınır değere ilişkin idarece gerçekleştirilen işlemin farkına varıldığı/farkına varılması gerektiği tarihin 22.01.2021 tarihi olduğu, bahse konu işleme yönelik olarak on gün içerisinde ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu sürenin geçirilerek 03.06.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, benzer şekilde aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin idarece gerçekleştirilen işlemin farkına varıldığı/farkına varılması gerektiği tarihin 22.04.2021 tarihi olduğu, bahse konu işleme yönelik olarak on gün içerisinde ihaleyi yapan idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu sürenin geçirilerek 03.06.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, diğer bir ifadeyle şikâyete konu durumların farkına varıldığı tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde bahsi geçen hususlara ilişkin olarak şikâyet başvurusunda bulunulmadığı; kaldı ki teklifi aşırı düşük olarak belirlenen ve idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen başvuru sahibinin de söz konusu sorgulamaya cevaben 29.04.2021 tarihinde idarenin sorgulama yazısı dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklama dosyası sunulduğu da göz önüne alındığında bahse konu iddiaların süre yönünden uygun olmadığı anlaşılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1.Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2.Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. …” açıklaması,

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: AVRUPA YAKASI 6.KISIM MÜTEFERRİK ATIKSU, YAĞMURSUYU, DERE TEMİZLİK, BAKIM, ONARIM İNŞAATI

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): K8741

d) Kodu:

e) Miktarı: İstanbul Avrupa Yakası, Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarında Ø 600 mm ? Ø2000 mm çapları arasında Beton/Betonarme boru ile 1050 mt. atıksu...

İstanbul Avrupa Yakası, Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarında Ø 600 mm – Ø2000 mm çapları arasında Beton/Betonarme boru ile 1050 mt. atıksu ve yağmursuyu kolektörlerinde kanal inşaatı ve bunlara ait bağlantıların yapılması, bacaların yükseltilmesi, standart yeni baca yapılması, hasarlı kolektörlerin tamiratı, Islahlı, kapalı, açık ve kısmen üstü açık kesit derelerde, derelerdeki su alma, çevirme yapıları, savak ve kolektör ve derelerdeki kum tutucu yapılarda, biriken teressubatın kazılarak dışarı çıkarılması, Kolektör yapıları üzerinde koku giderci havalandırma üniteleri, ızgara korkuluk, penstok vs. çeşitli demir işleri yapılması, tabanı ve perdeleri bozuk ıslahlı derelerde muhtelif taş pere, duvar ve beton işleri ile gerekli tadilatların yapılması ve Atıksu ve Yağmursuyu kolektör hatlarında muayene bacası yüzeylerinin hızlı kürlenen çimento esaslı kaplama malzemesi ile ‘‘Santrifüj Püskürtme Kaplama’’ tekniği ile rehabilitasyonunun yapılması işlerini kapsar.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Avrupa Yakası Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarını içeren İlçeler-İSTANBUL” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan “Avrupa Yakası 6, Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu, Dere Temizlik, Bakım, Onarım İnşaatı” olduğu, şikâyete konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirildiği, 26.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapıldığı, ihalede 91 adet doküman temin edildiği ve 51 isteklinin teklif verdiği, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda ihale komisyonu tarafından sınır değerin 36.736.479,82 TL olarak hesaplandığı, 23 istekliden teklifleri sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, idarece 20.11.2020 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısına istinaden 6 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, söz konusu isteklilerden sadece TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti.-Zafer Güçlücan İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunduğu ve ihale üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan Kar Çiçeği İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Buğra İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Ardından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Kar Çiçeği İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Buğra İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ile aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunmayan Özkoç Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Gıda Oto Ürünleri Turizm İthalat İhracat Limited Şirketi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurularının incelenmesi sonucunda, 31.03.2021 tarihli 2021/UY.II-682 ve 683 sayılı Kurul kararlarının alındığı, söz konusu kararlar sonucunda Kar Çiçeği İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Buğra İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ayrıca “aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerine ait temel analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz ve alt analiz formatlarının yukarıda belirtildiği şekliyle hazırlanarak, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere gönderilmek suretiyle teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde karar verildiği görülmüştür.

Bunun üzerine idarece 22.04.2021 tarihinde EKAP üzerinden teklif geçerlilik süresini uzatan dört aşırı düşük teklif sahibi istekliye (Özkoç Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Gıda Oto Ürünleri Turizm İthalat İhracat Limited Şirketi, TH Kanal Su ve Kanalon. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Zafer Güçlücan İş Ortaklığı, Hasan Vardar İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Pam İnşaat ve Turizm Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Gürhan İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.) yeniden gönderilen “Aşırı Düşük Teklif Sorgulama” konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan sorgulama yazısında “… Teklifiniz kapsamında yer alan aşağıdaki iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin fiyatları ile ilgili tüm ayrıntıların (Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, fiyat teklifleri, çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum veya kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, stokunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, yardımcı analizler v.b.) Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesinde düzenlenen usule uygun biçimde açıklamanız gerekmektedir.

Ayrıca teklifine ilişkin varsa;

•Yapım yönteminin ekonomik olması

•Seçilen teknik çözümler ve işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar

•Teklif edilen işin özgünlüğü

hususlarında belgelendirilmesi suretiyle yaptığınız açıklamalarınız değerlendirilecektir. …” ifadelerine yer verildiği ve söz konusu yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi çerçevesinde;

İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasının tamamlanması sonucunda Gürhan İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin açıklama sunulmadığı gerekçesiyle, Özkoç Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Gıda Oto Ürünleri Turizm İthalat İhracat Limited Şirketi ile Hasan Vardar İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Pam İnşaat ve Turizm Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ise sunulan açıklamaların uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan tek istekli TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti.-Zafer Güçlücan İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan Saitoğulları İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.-Binyapı İnşaat ve Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

27.05.2021 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararında “...1 ) TF.802 poz numaralı “Tabanı Betonlu ve Üstü Açık Dere Yataklarında Biriken Teressubat, Kum, Taş vb. Katı Malzemelerin; Kazılması, Çıkartılması ve Kesin Depoya Nakliyesi.”, teklif fiyat girdisi olan 10.160.1026 rayiç no.lu “Mazot (Motorin)” miktarı İdarece verilen analizdeki miktardan farklı (daha düşük) olarak dahil edildiğinden uygun bulunmamıştır. (Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.3)

2) TF.401 poz numaralı “BS.25 evsafında Hazır Beton ile; İmalat ve Tamirat Yapılması”, teklif fiyatı girdisi olan 10.130.1505 no’lu “C25/30 Hazır Beton Harcı” rayiç için Akser Nakliyat İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. firmasından 150,00 TL/m3 fiyat teklifi alınmıştır.

2.a) Akser Nakliyat İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi adına teklife imza atan kişiye ait isim bilgisi, yetki belgesi ve imza sirkülerinin bulunmadığı,

2.b) Akser Nakliyat İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketine ait proforma faturayı onaylayan meslek mensubu SMMM Hasan SİZER ile Akser Nakliyat İnşaat Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi arasındaki Tam Tasdik Sözleşmesinin Aşırı Düşük Teklif açıklaması ekinde bulunmadığı,

2.c) SMMM Hasan SİZER’e ait faaliyet belgesinin Aşırı Düşük Teklif Açıklaması ekinde bulunmadığı,

3) TF.901 poz numaralı “Atıksu ve Yağmursuyu kolektör hatlarında Muayene bacası yüzeylerinin hızlı kürlenen çimento esaslı kaplama malzemesi ile; Santrifüj Püskürtme Kaplama tekniği ile rehabilitasyonunun yapılması”, teklif fiyatı girdisi 03.036/A no.lu “KOMBİNE KANAL TEMİZLEME ARACI (İhale Dokümanı Eki Atıksu Altyapı Sistemlerinde Görüntü ve Temizlik Hizmet Alımı İşinde Kullanılan Araç ve Ekipmanları Teknik Şartnamesinde Belirtilen Özelliklerde) rayiç için “Beriş Makine Araç Üstü Ekipman Sanayi” firmasından 1.815.000,00 TL teklif alınmıştır.

3.a) Beriş Araç Üstü Ekipman Sanayi Firması adına teklife imza atan M.Salih BERİŞ’e ait yetki belgesi ve imza sirkülerinin bulunmadığı,

3.b) Beriş Araç Üstü Ekipman Sanayi Firmasına ait proforma faturayı onaylayan meslek mensubu SMMM Ümit AÇIK ile Beriş Araç Üstü Ekipman Sanayi Firması arasındaki Tam Tasdik Sözleşmesinin Aşırı Düşük Teklif açıklaması ekinde bulunmadığı,

3.c) SMMM Ümit AÇIK’a ait faaliyet belgesinin Aşırı Düşük Fiyat Teklif Açıklaması ekinde bulunmadığı,

4) TF.304 poz numaralı “Atıksu Alma (Çevirme) Yapıları, Savak ve Sirkülasyon Yapıları, Muayene Bacası, Taş Duvar ve Benzeri Yapıların İnşaatlarında; İksasız Kazı ve Kesin Depoya Nakliyesinin Yapılması”, TF.701 poz numaralı “Üstü Açık Atıksu Alma (çevirme) ve Kum Tutucu Yapılarda Biriken Teressubat, Kum, Taş vb. Katı Malzemelerin; Kazılması, Çıkartılması ve Kesin Depoya Nakliyesi”, TF.801 poz numaralı “Kapalı Dere Yataklarında Biriken Teressubat, Kum, Taş vb. Katı Malzemelerin; Kazılması, Çıkartılması ve Kesin Depoya Nakliyesi”, TF.802 poz numaralı “Tabanı Betonlu ve Üstü Açık Dere Yataklarında Biriken Teressubat, Kum, Taş vb. Katı Malzemelerin; Kazılması, Çıkartılması ve Kesin Depoya Nakliyesi”, TF.901 poz numaralı “Atıksu ve Yağmursuyu Kolektör Hatlarında Muayene Bacası Yüzeylerinin Hızlı Kürlenen Çimento Esaslı Kaplama Malzemesi ile Santrifüj Püskürtme Kaplama Tekniği ile Rehabilitasyonunun Yapılması”, ve TF.N1 poz numaralı “Kazı, Söküm ve Temizlik İşlerinden Çıkarılmış Moloz, Kazı Toprağı ve Benzeri Malzemenin; Taşıtlara Yüklenmesi ve Kesin Depoya Nakliyesi (Döküm Bedeli Dahil)”, teklif fiyatları girdisi SNBF.27 “ŞANTİYE DIŞINA KAMYONLA KAZI MALZEMESİ VE MOLOZ NAKLİ (Mesafe 40 KM)” rayiç için “Ersoylar Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.” firmasından 7,00 TL/Ton teklif alınmıştır.

4.a) Ersoylar Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. Firması adına teklife imza atan kişiye ait isim bilgisi, yetki belgesi ve imza sirkülerinin bulunmadığı,

4.b) Ersoylar Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. Firmasına ait proforma faturayı onaylayan meslek mensubu SMMM Ferdi ALACA ile Ersoylar Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti. Firması arasındaki Tam Tasdik Sözleşmesinin Aşırı Düşük Teklif Açıklaması ekinde bulunmadığı,

4.c) SMMM Ferdi ALACA’ya ait faaliyet belgesinin Aşırı Düşük Teklif Açıklaması ekinde bulunmadığı,

5) TF.901 poz numaralı “Atıksu ve yağmursuyu kolektör hatlarında muayene bacası yüzeylerinin hızlı kürlenen çimento esaslı kaplama malzemesi ile; santrifüj püskürtme kaplama tekniği ile rehabilitasyonunun yapılması”, teklif fiyatı girdisi 901-1 no.lu “Beton ve Betonarme Yüzeyler İçin Çimento Esaslı (Cement-Bonded Mortar) Sızdırmazlık ve Kaplama Malzemesi (İhale Dokümanı Eki Santrifüj Püskürtme Kaplama Tekniği ile Muayene Bacası Rehabilitasyonu Teknik Şartnamesinde Belirtilen Özelliklerde) rayiç için “BMİ İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.” firmasından 15,00 TL/kg teklif alınmıştır.

5.a) BMİ İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Firması adına teklife imza atan kişiye ait isim bilgisi, yetki belgesi ve imza sirkülerinin bulunmadığı,

5.b) BMİ İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Firmasına ait proforma faturayı onaylayan meslek mensubu SMMM İsmet ÇAKICI ile BMİ İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. Firması arasındaki Tam Tasdik Sözleşmesinin Aşırı Düşük Teklif Açıklaması ekinde bulunmadığı,

5.c) SMMM İsmet ÇAKICI’ya ait faaliyet belgesinin Aşın Düşük Teklifi Açıklaması ekinde bulunmadığı,

6) Aşırı düşük sorgulamasına konu teklif fiyatların analiz ve alt analiz hesaplamalarında yapılan parasal işlem tutarlarında halen tedavülde bulunan en küçük para birimi olan 1 kuruştan daha küçük para birimleri ile işlem sonucu ve aktarımlar yapıldığı, kar ve genel gider kalemi gibi doğrudan yazılması gereken parasal tutarların dahi 1 kuruştan daha küçük değerde işlemlere dahil edildiği, örneğin; TF.801 poz numaralı “Kapalı dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin; kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi” teklif fiyatında kar ve genel gider olarak doğrudan 0,0090 TL yazıldığı, böyle bir para birimi olmadığından hiç kâr öngörülmediği, karın sıfır kabul edilmesi durumunda teklif fiyatın değiştiği ayrıca bu pozun işin toplam keşfi içerisindeki payının yaklaşık %3 olduğu dikkate alındığında karsız iş yapılamayacağı, …” ifadelerine yer verildiği ve başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, isteklilerce tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamalarda sunacakları analizlerin, idarece verilen analiz formatına uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde, başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları iddiaları kapsamında incelendiğinde;

a) İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi TF.802 poz numaralı “Tabanı Betonlu ve Üstü Açık Dere Yataklarında Biriken Teressubat, Kum, Taş vb. Katı Malzemelerin; Kazılması, Çıkartılması ve Kesin Depoya Nakliyesi” iş kaleminin analiz girdisi olan 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” için idarece verilen analiz formatında belirtilen miktarın “3,677088” olarak gösterildiği, ancak başvuru sahibi tarafından bahse konu girdiye ilişkin yapılan açıklamalarda ise aynı miktarın “3,67088” olarak kullanıldığı ve hesaplamaların bu tutar üzerinden yapıldığı ve anılan mazot girdi için teklif edilen toplam tutarın 13,3253 TL olduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar gereğince, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda istekliler tarafından yapılacak açıklamalarda kullanılacak analizlerin, idarece verilen analiz formatına ve bu formatta belirtilen miktarlara uygun olması gerektiği, bu duruma aykırı olan açıklamaların reddedilmesi gerektiği, yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından TF.802 poz numaralı iş kaleminde yer alan mazot girdisi için idarece verilen miktar olan “3,677088” kilogram yerine bundan farklı olarak “3,67088” kilogram kullanılarak hatalı miktar üzerinden açıklama yapıldığı, bahse konu hatanın çarpım ve toplamlarda yapılan hesaplama hatası diğer bir deyişle aritmetik hata niteliği taşımadığı, dolayısıyla da resen düzeltilerek değerlendirme yapılamayacağı, bu durumun idarece verilen analiz formatına uygun olmayan açıklama niteliği taşıdığı tespit edilmiş olup, açıklamaların bu yönüyle idarece uygun bulunmamasına ilişkin işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

b) 27.05.2021 tarihli ihale komisyonu kararında özetle başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan dört adet fiyat teklifi ekinde fiyat tekliflerini verenlere ait isim bilgisi ile yetki belgeleri ve imza sirkülerlerinin, fiyat tekliflerini onaylayan meslek mensupları ile düzenlenen tam tasdik sözleşmelerinin ve meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerinin sunulmadığı gerekçesiyle idarece açıklamaların uygun bulunmadığı görülmektedir.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 10.130.1505 poz numaralı “C25/30 Hazır Beton Harcı”, 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı”, 901-1 poz numaralı “Beton ve Betonarme Yüzeyler için Çimento Esaslı (Cement-Bonded Mortar) Sızdırmazlık ve Kaplama Malzemesi” ve SNBF.27 poz numaralı “Şantiye Dışına Kamyonla Kazı Malzemesi ve Moloz Nakli” analiz girdileri için olmak üzere dört ayrı fiyat teklifi sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde dayanak olarak meslek mensubunca düzenlenerek açıklamalarla birlikte sunulması gereken ilgisine göre maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) sunulmadığı, Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarının eki olarak sunulması gereken mükelleflere ait imza sirkülerleri ile meslek mensuplarınca aslı gibidir onaylı faaliyet belgelerinin de sunulmadığı görülmüştür.

Ancak incelemeye konu ihalenin ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar gereğince, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği ve meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği düzenlemiştir. Bu itibarla başvuru sahibi istekli tarafından fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanakların açıklamalar ile birlikte sunulması gerekmediği, dolayısıyla da fiyat teklifleriyle birlikte tutanakların sunulması gerekmediğinden, anılan tutanakların eki olan mükelleflere ait imza sirkülerleri ile meslek mensuplarınca aslı gibidir onaylı faaliyet belgeleri gibi belgelerin de sunulmasına gerek bulunmadığı; bahse konu fiyat teklifleri incelendiğinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca bulunması gereken meslek mensubu beyanı, meslek mensubuna ait kaşe ve iletişim bilgilerine yer verilerek imzalandığı görülmüş olup, bu haliyle mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

c) Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının, kimi analiz/alt analiz kalemlerinde tedavülde bulunan en küçük para birimi olan bir kuruşun altında teklif sunulduğu gerekçesiyle idarece uygun bulunmadığı, anılan istekli tarafından yapılan açıklamalar incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarda veya birim fiyat ile birim miktarın çarpılması sonucu ulaşılan tutarlarda bir kuruşun altında teklif sunulmadığı, yalnızca TF.801 poz numaralı iş kaleminde kar ve genel giderler için 0,0090 TL öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 39’uncu maddesinde yer alan yuvarlama ve aritmetik hataya ilişkin açıklamalar ile 45’inci maddesinde yer alan aşırı düşük tekliflere ilişkin açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde, analiz kalemleri için teklif edilen fiyatların bir kuruşun altında olamayacağına ilişkin bir zorunluluk bulunmadığı, teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatların virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabileceği, somut olayda başvuru sahibi tarafından yalnızca açıklama istenilen bir iş kaleminde kar ve genel giderler kısmı için bir kuruşun altında teklif verildiği, kaldı ki isteklilerce her bir iş kalemine ayrı ayrı kar öngörülmesi şartı da bulunmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılamayacağı anlaşılmış olup iddia yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, başvuru sahibi tarafından yapılan açıklamaların TF.802 poz numaralı iş kaleminde yer alan mazot girdisi için idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde analiz formatında yer alan miktardan farklı bir miktar kullanılması sebebiyle reddedilmesinin yerinde oluğu, söz konusu hatanın mevzuata aykırı olduğu görüldüğünden bahse konu iddia uygun bulunmamıştır.

3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti. - Zafer Güçlücan İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

a) İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif yazısı eki analiz formatları incelendiğinde, mazot rayicinin biriminin kg olarak belirlendiği, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında “Mazot (Motorin)” girdisi için 3,65 TL/kg tutarının esas alındığı, anılan tutara ihale ilanı ile ihale tarihi arasındaki İstanbul ilinde gerçekleşen akaryakıt bayii fiyatlarından en düşüğü olan 4,014 TL/litre (07.10.2020 tarihli Enkoil fiyatı) tutarından %18 KDV düşülüp, 0,84 kesafet oranı uygulanarak ulaşıldığı [(4,014 TL/1,18/0,84)*0,90=3,6447 TL/kg)], söz konusu açıklamalarda dönüşüm hesabının doğru oran üzerinden yapıldığı ve bu haliyle açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine uygun olduğu tespit edilmiştir.

b) Başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp”, 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (Paletli) (210 Hp)” ve 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” araçlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatları ile açıklandığı, 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp” için 374.000,00 TL, 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” için 621.000,00 TL ve 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (paletli) (210 HP)” için ise 690.000,00 TL açıklama sunulduğu tespit edilmiştir.

c, e ve g) Başvuru sahibinin söz konusu iddialarında yer verdiği 10.200.1603 poz numaralı “1.4301 (304) Kalite Paslanmaz Sac” için ARC Demir Yapı Malzemeleri Ticaret firmasından alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin nakliye dâhil KDV hariç 12,50 TL/kg olarak açıklamalarda kullanıldığı, her türlü vergi, harç ücretleri, sigorta giderleri, ücretli yollardan geçiş ücretleri ve nakliye araçlarının bakım, onarım, yedek parça masraflarının dâhil olduğunun belirtildiği, fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin şeklen mevzuata uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza beyannamesinin sunulduğu,

SNBF.27 poz numaralı “Şantiye Dışına Kamyonla Kazı Malzemesi ve Moloz Nakli (Mesafe 40 km)” analiz girdisi için ise Kent Hafriyat Gıda Petrol Ürünleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, malzemenin nakliye bedelinin KDV hariç 17,00 TL/ton olarak açıklandığı, söz konusu fiyat teklifinde işin bitimine kadar çıkarılacak malzeme ve molozun idarece aşırı düşük teklif açıklama analiz formatında belirtilen ortalama 40 km mesafedeki İSTAÇ’a ait döküm sahalarına nakledileceğinin belirtildiği, ayrıca fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin şeklen mevzuata ve idarenin yazısında belirtilen mesafeye uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile fiyat teklifi veren arasında yapılan sözleşmenin sunulduğu,

10.130.1505 poz numaralı “C25/30 Hazır Beton Harcı” analiz girdisi için Mumcuoğulları İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde ihale dokümanındaki teknik şartnamede istenildiği şekilde İstanbul Avrupa Yakası Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarını içeren ilçelerle ilgili iş bitimine kadar beton harcının nakliye dâhil KDV hariç 160,00 TL/m3 fiyatının sunulduğu, her türlü vergi, harç ücretleri, sigorta giderleri, ücretli yollardan geçiş ücretleri ve nakliye araçlarının bakım, onarım, yedek parça masraflarının dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin şeklen mevzuata uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile fiyat teklifi veren arasında yapılan sözleşmenin sunulduğu,

901-1 poz numaralı “Beton ve Betonarme Yüzeyler İçin Çimento Esaslı (Cement-Bonded Mortar) Sızdırmazlık Kaplama Malzemesi” analiz girdisi için Mesener İnşaat ve Turizm Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde ihale dokümanın ekinde yer alan ilgili teknik şartnameye uygun beton ve betonarme yüzeyler için çimento esaslı sızdırmazlık kaplama malzemesi olduğunun belirtildiği, anılan malzeme için nakliye dâhil KDV hariç 16,00 TL/kg teklif verildiği, her türlü vergi, harç ücretleri, sigorta giderleri, ücretli yollardan geçiş ücretleri ve nakliye araçlarının bakım, onarım, yedek parça masraflarının dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin şeklen mevzuata uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile fiyat teklifi veren arasında yapılan sözleşmenin sunulduğu görülmüştür.

Ayrıca fiyat tekliflerinin teklifi verenlerin gerek unvanları ve gerekse de Ticaret Sicil Gazetelerinden yapılan sorgulanması neticesinde teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendiği, diğer yandan incelemeye konu iddia kapsamında fiyat tekliflerinin dayanakları olan tutanakların da uygun olmadığına yönelik iddiaların bulunduğu, yapılan incelemede yukarıda ayrıntıları aktarılan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının açıklamalar ile birlikte sunulmadığı görülmüştür. Ancak ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kamu ihale mevzuatı uyarınca teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği ve meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği düzenlemiştir. Bu itibarla Kurum tarafından bahse konu tutanakların istenilmesinin zorunlu olmayıp, fiyat teklifleri üzerinde yapılan incelemede de söz konusu tutanakların istenilmesini gerektirecek bir hususa rastlanmamış olup, başvuru sahibinin iddiaları bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde, iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı düzenlendiği, bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda yer alan bütün işçilik kalemlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin saatlik tutarının (13,08 TL) altında olmadığı, işçilik miktarlarının da idarenin miktarlarıyla uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

f) PİYASA 1 poz numaralı “Kazı Malzemesi ve Moloz Döküm Bedeli (İstanbul Avrupa Yakası)” analiz girdi için ise İSTAÇ’ın internet sitesi üzerinden alınan 2020 yılı döküm ücretleri ile açıklama yapıldığı, söz konusu sitede dört farklı hafriyat döküm sahasının ücretlerinin ortalaması alınarak KDV hariç 4,58 TL hesaplandığı ve açıklamalara dâhil edildiği, anılan açıklamaların bu haliyle yerinde olduğu tespit edilmiştir.

h) Yapılan incelemede, anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların idarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen örnek analiz formatına uygun olduğu, analizlerde kullanılan girdi cins ve miktarlarının idarenin verdikleriyle uyumlu olduğu, örnek analiz formatına uygun olarak açıklamalarda kar ve genel giderlere yer verildiği, açıklamalarda 0,00 TL fiyat öngörülmediği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının uygun olarak belirtildiği, çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası veya aritmetik hata bulunmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu tespit edilmiştir.

4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan maddenin onbirinci fıkrasında “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir. ...” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin 24.06.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesinde bahse konu iddia kapsamında yer verilen hususların, 31.03.2021 tarihli ve 2021/UY.II-683 sayılı Kurul kararına yönelik olduğu, söz konusu kararın 3, 4, 5, 6, 7 ve 8’inci iddiaları kapsamında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti.-Zafer Güçlücan İş Ortaklığına yönelik olarak aynı iddialar açısından inceleme yapıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Saitoğulları İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.-Binyapı İnşaat ve Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığına yönelik olarak ise eşit muamele ilkesi gereğince inceleme yapıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bahse konu iddialarının anılan Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelenmesine ve bu konuda Kurulun görevli olduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmamakta olup, şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği düzenlenmiştir.

Dolayısıyla, başvuru sabinin bahse konu iddialarının 31.03.2021 tarihli ve 2021/UY.II-683 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, Kurulun karara bağladığı hususları itirazen şikâyet üzerine inceleme görevinin bulunmadığı, şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği anlaşıldığından, başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.