BAŞVURU SAHİBİ:

Saitoğulları İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. - Binyapı İnşaat ve Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

VEKİLİ:

Av. Tarık DEMİREL

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi İSKİ Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/499318 İhale Kayıt Numaralı “Avrupa Yakası 6, Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu, Dere Temizlik, Bakım, Onarım İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 26.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Avrupa Yakası 6, Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu, Dere Temizlik, Bakım, Onarım İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Saitoğulları İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. - Binyapı İnşaat ve Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 07.06.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.06.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.06.2021 tarih ve 28076 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.06.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2021/1050 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti. - Zafer Güçlücan İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp”, 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (Paletli) (210 Hp)”, 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” 10.200.1603 poz numaralı “1.4301 (304) Kalite Paslanmaz Sac”, 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı”, 10.130.1505 poz numaralı “C 25/30 Beton Harcı”, 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” ve 901-1 poz numaralı “Beton ve Betonarme Yüzeyler İçin Çimento Esaslı (Cement- Bonded Mortar) Sızdırmazlık ve Kaplama Malzemesi” analiz girdilerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğu;

- Fiyat tekliflerinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibarelerin bulunmadığı,

- Fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme, yakıt ve işçilik kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, idarenin analiz girdilerinde ve ilgili kamu pozunun analiz girdilerinde bulunmasına rağmen pek çok kalemin fiyat tekliflerinde açıklanmadığı, analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı ve metrajların yanlış hesaplandığı,

- Malzemelerin cinslerinde adet, m3, m2, m, kg ve ton olarak yanlış birimlerin yazıldığı,

- Açıklamada sunulan analizlerde işçilik maliyetlerinin ayrı bir kalem olarak gösterilmesi mevzuatta zorunlu olmasına rağmen fiyat teklifine konu edilen pozların bazılarında yapılan analizlerde işçilik maliyetlerinin fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde işçilik dâhil denilmek suretiyle tamamı için mevzuata aykırı şekilde işçilik maliyetleri tevsik edilmeden açıklama yapılmaya çalışıldığı,

- Fiyat tekliflerinde aritmetik hata bulunmasının hukuka aykırı olduğu, alınan fiyat teklifindeki tutarların analizlere farklılaştırılarak ve tutarlar azaltılmak suretiyle yansıtıldığı, fiyatların analizlere değerleri düşürülmek suretiyle eksik bir şekilde geçirildiği,

- Fiyat tekliflerine konu edilen malzeme ve hizmetlerin Teknik Şartname’de ve birim fiyat tariflerinde aranan nitelikleri sağladığının belge üzerinden anlaşılması zorunlu bulunmasına rağmen genel ifadelerle verilen fiyat tekliflerinin kabulünün mümkün olmadığı,

- Fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarihlerinin fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarihten sonraki bir tarihe ait olduğu, fiyat teklifleri ile bunların eki olan tutanakların tarih ve sayılarının uyuşmadığı,

- Fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanması ve TÜRMOB kaşesi ile kaşelenmesi gerektiği halde kriterlerin sağlanmadığı,

- Fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı,

- Tutanakların ekinde imza sirkülerinin aslı ya da noter onaylı sureti ile faaliyet belgesinin aslı gibidir yapılmış suretinin bulunması gerektiği halde sunulmadığı,

- Tutanakların ihale tarihine göre 2020/2 veya 2020/3 geçici vergi beyanname döneminde düzenlenmiş olması gerekirken 2021/4 ve 2021/1 geçici vergi beyanname dönemine göre yapıldığı,

- Tutanakta bulunan ortalama maliyet hesaplaması sonucu elde edilen değerin fiyat teklifi üzerinde teklif edilen değerlerle uyumlu olmadığı, tutanaklarda birim maliyetlerin hatalı hesaplanarak fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı, teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olduğu, teklif edilen birim fiyatın tutanaklarda hesaplanan ortalama birim satış tutarının %80'inden düşük olduğu,

- Maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin olarak tespit tutanağında mal/mamullerin ortalama birim maliyetlerine ilişkin tablolar doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan mali müşavir beyanının “... sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olduğu,

- Faturanın konusunu oluşturan malın, fiyat teklifinde teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin analizinde yer alan mal ile aynı olması gerektiği, ancak açıklamalarda farklı malzemeler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı,

- Söz konusu analiz girdilerine ilişkin sunulan fiyat teklifinin eki tutanaklarda salt mala yönelik tabloların doldurulduğu oysaki analiz girdisine konu malzemelerin birim fiyat tariflerinden, malzeme ve işçilikten oluştuğu, bu sebeple toplam birim maliyetin, birim işçilik maliyeti ve birim malzeme maliyetinin toplanarak bulunması ve fiyat teklifinde öngörülen fiyatın da bu toplam birim maliyetin altında olmaması gerektiği,

b) 10.130.1505 poz numaralı “C 25/30 Beton Harcı” için yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, sorgulamaya konu beton harcının gri renkte olduğu ve fiyat olarak beyaz renk beton harcından yüksek olduğu, açıklamalarda betonun gri renkte olduğunun belirtilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.16’ncı maddesinde 30.09.2020 tarihinde yapılan değişiklik ile isteklilerin fiilen taşınması mümkün bulunmayan yerlerde bulunan firmalardan aldıkları fiyat tekliflerini geçersizliğine karar verildiği, niteliği gereği yaklaşık iki saat süreyle teknik vasıflarını koruyabilen bir malzeme türü olan beton için uzak mesafelerden alınan fiyat teklifinin kabul edilemeyeceği,

c) Sorgulamaya tabi iş kalemlerine ilişkin yapılan açıklamaların idarece verilen örnek analiz formatlarına aykırı olduğu, analizlerde kullanılan girdi cins ve miktarlarının idarenin verdikleriyle uyumsuz olduğu, girdi miktarlarının bazılarının hiç kullanılmadığı ve bazı girdi miktarlarının düşürülmesi yoluyla ya da ölçü birimlerinin farklılaştırılması yoluyla avantaj sağlandığı; açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin miktar ve birim fiyat çarpımları sonucu elde edilen tutarın 0,00 TL olarak belirtildiği; miktarlar ile birim fiyatların çarpımında aritmetik hata bulunduğu gibi analiz girdileri toplamının da alt toplamlara hatalı şekilde yansıtıldığı; idarece açıklanması istenilen TF.304, TF.401, TF.606, TF.701, TF.801, TF.802, TF.901 ve TF.N1 iş kalemlerinin paçal nitelikte olduğu, ancak anılan istekli tarafından analiz formatlarına uygun açıklama yapılması gerekirken maliyet avantajı elde edilmesi amacıyla söz konusu iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifiyle açıklandığı, kamu kurumlarında analizi bulunmasına rağmen fiyat tekliflerinin kullanıldığı,

d) İhale konusu işin vasıflı ve vasıfsız işçilerle gerçekleştirileceği, ancak istekli tarafından yapılan açıklamalarda vasıflı işçiliklerin kamu pozlarına yer verilmesi gerekirken saatlik asgari ücret öngörülmek suretiyle açıklama yapıldığı, maliyet avantajı elde etmek amacıyla eksik miktarlar üzerinden 2020 yılı saatlik asgari ücret tutarı olan 13,08 TL’nin altında açıklama yapıldığı,

e) Açıklanması istenilen iş kalemlerinin analiz girdisi olan mazot için yapılan açıklamaların Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu, ihalenin ilan ve ihale tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan en düşük fiyatının 07.10.2020 tarihinde belirlenen KDV dâhil 5,32 TL iken bu değerin altında açıklama yapıldığı, motorinin litreden kilograma dönüşümünde kullanılan katsayıların 0.820 kg/lt~0.845 kg/lt arasında değiştiği ancak farklı katsayılar kullanılmak suretiyle maliyet avantajı sağlandığı,

f) TF.901, TF.701, TF.801, TF.802, TF.304 VE TF.N1 iş kalemlerinde yer alan Ekskavatör (100 Hp), Ekskavatör (Paletli) (210 Hp), Traktör Ripper ve Kombine Kanal Temizleme Aracı analiz girdileri için yapılan açıklamaların uygun olmadığı,

- Ekskavatör (100 Hp) girdisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayicinin 374.000,00 TL olduğu, söz konusu analizi oluşturan yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil montaj, demontaj giderleri toplamının ana toplamın %0,540'ına karşılık gelmesi karşısında isteklinin amortisman süresi geçmiş bir araç üzerinden açıklama yapsa dahi (374.000,00 TL x 0,540) asgari 201.960,00 TL tutar üzerinden açıklama yapması gerektiği, yapılan açıklamaların bu duruma aykırı olduğu,

- Ekskavatör (Paletli) (210 Hp) girdisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayicinin 690.000,00 TL olduğu, söz konusu analizi oluşturan yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil montaj, demontaj giderleri toplamının ana toplamın %0,515’ine karşılık gelmesi karşısında isteklinin amortisman süresi geçmiş bir araç üzerinden açıklama yapsa dahi (690.000,00 TL x 0,515) asgari 355.087,72 TL tutar üzerinden açıklama yapması gerektiği, yapılan açıklamaların bu duruma aykırı olduğu,

- Traktör Ripper girdisinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayicinin 621.000,00 TL olduğu, söz konusu analizi oluşturan yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil montaj, demontaj giderleri toplamının ana toplamın %0,515’ine karşılık gelmesi karşısında isteklinin amortisman süresi geçmiş bir araç üzerinden açıklama yapsa dahi (621.000,00 TL x 0,515) asgari 319.815,00 TL tutar üzerinden açıklama yapması gerektiği, yapılan açıklamaların bu duruma aykırı olduğu,

- Kombine kanal temizleme aracı için idare tarafından analiz içerisinde yer verilen analiz girdisi maliyetinin yukarıda belirtilen iş makinalarında olduğu gibi amortisman, yedek parça - tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj maliyetlerini kapsadığı, ancak satın alma maliyeti üzerinden fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata aykırı olduğu,

- Söz konusu araçların amortismana ilişkin yapılan açıklamaların mevzuatına uygun olarak amortisman listeleri çerçevesinde meslek mensubu tarafından düzenlenen amortisman payı tespit tutanağı ile tevsik edilmesi gerektiği, açıklamalarda sunulan belgelerde meslek mensubu kaşe ve imzasının bulunmadığı, ayrıca amortisman hesabında bahsi geçen dört aracın faydalı ömür sürelerinin mevzuatında öngörülen sürelerinden farklı sürelerin esas alındığı, amortisman süresi dolmamış araçlar yönünden kalan amortismanın değil tüm amortismanın hesaba dahil edilmesi gerekmesine rağmen aksi yönde işlem tesis edildiği, ayrıca amortisman süresi tamamlanmayan kombine kanal temizleme aracı ve üst ekipmanın amortismanı sıfır gösterilmek suretiyle yapılan açıklamanın kabul edilemeyeceği, anılan araç için amortisman, yedek parça - tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj maliyetlerini kapsadığından istekli tarafından bu maliyetler için açıklama yapılmaksızın amortismanın sıfır olduğundan bahisle hiçbir maliyet öngörülmemesinin kabul edilemeyeceği,

- Söz konusu araçlara ilişkin yapılan açıklamalarda araçların motor güçleri ve taşıma kapasitelerine ilişkin bir tevsik yapılmadığı, uygun özelliklere sahip olmayan araçlar üzerinden açıklama yapıldığı, araçların fiyatını etkileyen en temel unsurun motor gücü olduğu ve motor gücü belirtilmemiş bir ekskavatörün belgelendirmesinin kabul edilemeyeceği, aynı şekilde traktörün ripperine yer verilmeden yapılan açıklamanın kabul edilemeyeceği, fiyat teklifiyle açıklanan kombine kanal temizleme aracının 6x2 dingil ve 310 Hp olduğu hususunun tevsik edilmediği, söz konusu araçlar için alınan fiyat tekliflerinde araçların özelliklerinin net şekilde ortaya konulmadığı,

- Söz konusu araçlar için satın alma fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, fiyat teklifi ile araçların amortismanına yönelik açıklama yapılmasının mümkün olmadığı,

g) TF.304, TF.701, TF.802, TF.901 ve TF.N1 iş kalemlerinde yer alan SNBF.27 poz numaralı “Şantiye Dışına Kamyonla Kazı Malzemesi ve Moloz Nakli (Mesafe 40 km)”, SNBF.28 poz numaralı “Şantiye İçine Kamyonla Kazı Malzemesi ve Moloz Nakli (Mesafe 225 metre)” ve PİYASA 1 poz numaralı “Kazı Malzemesi ve Moloz Döküm Bedeli (İstanbul Avrupa Yakası)” analiz girdilerine ilişkin yapılan açıklamaların uygun olmadığı, İSTAÇ'ın internet sitesinde Avrupa Yakasındaki döküm sahaları ve döküm bedellerinin yer aldığı, ihale konusu işin yapılacağı yerin İstanbul Avrupa Yakası Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarını içeren ilçeler olduğu, istekli tarafından işin yapılma yerlerinden bir tanesi seçilmek suretiyle gerçekleştirilen ve taşıma mesafesini kısaltma amacına matuf olarak yapılan hesaplamaların uygun olmadığı, bu sebeple anılan isteklinin idarenin analizde belirttiği taşıma mesafesinden daha kısa mesafeler üzerinden gerçekleştirdiği nakliye hesaplamalarının maliyet avantajı sağladığı, açıklamalarda İSTAÇ'ın yayımladığı listede yer alan en düşük fiyat olan 4,15 TL/ton bedelinin altında yapılan açıklamaların kabul edilemeyeceği, söz konusu listede yer alan fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında olduğuna dair ayrıca belge sunulmadığı, k katsayısının yanlış alındığı, idarece verilen nakliye formüllerinde hatalı hesaplama yapıldığı, SNBF.27 VE SNBF.28 analiz girdilerinin fiyat teklifiyle açıklanmasının mümkün olmadığı,

h) 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (Paletli) (210 Hp), 10.130.1505 poz numaralı “C 25/30 Beton Harcı”, 10.200.1603 poz numaralı “1.4301 (304) Kalite Paslanmaz Sac”, 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp” ve 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” analiz girdilerinin Tebliğ’in 45.1.6’ncı maddesine aykırı olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiçlerinin altında fiyatlar üzerinden açıklandığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1.Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2.Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. …” açıklaması,

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: AVRUPA YAKASI 6.KISIM MÜTEFERRİK ATIKSU, YAĞMURSUYU, DERE TEMİZLİK, BAKIM, ONARIM İNŞAATI

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): K8741

d) Kodu:

e) Miktarı: İstanbul Avrupa Yakası, Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarında Ø 600 mm ? Ø2000 mm çapları arasında Beton/Betonarme boru ile 1050 mt. atıksu...

İstanbul Avrupa Yakası, Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarında Ø 600 mm – Ø2000 mm çapları arasında Beton/Betonarme boru ile 1050 mt. atıksu ve yağmursuyu kolektörlerinde kanal inşaatı ve bunlara ait bağlantıların yapılması, bacaların yükseltilmesi, standart yeni baca yapılması, hasarlı kolektörlerin tamiratı, Islahlı, kapalı, açık ve kısmen üstü açık kesit derelerde, derelerdeki su alma, çevirme yapıları, savak ve kolektör ve derelerdeki kum tutucu yapılarda, biriken teressubatın kazılarak dışarı çıkarılması, Kolektör yapıları üzerinde koku giderci havalandırma üniteleri, ızgara korkuluk, penstok vs. çeşitli demir işleri yapılması, tabanı ve perdeleri bozuk ıslahlı derelerde muhtelif taş pere, duvar ve beton işleri ile gerekli tadilatların yapılması ve Atıksu ve Yağmursuyu kolektör hatlarında muayene bacası yüzeylerinin hızlı kürlenen çimento esaslı kaplama malzemesi ile ‘‘Santrifüj Püskürtme Kaplama’’ tekniği ile rehabilitasyonunun yapılması işlerini kapsar.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Avrupa Yakası Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarını içeren İlçeler-İSTANBUL” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Karayolları Teknik Şartnamesi’nin “Yaş Karışım Hazır Betonun Taşınması” başlıklı 308.07.04.01’inci maddesinde ise “Katı kıvamdaki taze beton (SI) karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınabilir. Beton ile temas halinde olan taşıma yüzeyleri betonla reaksiyona girmemeli ve su kaybına neden olmamalıdır. Beton taşıma esnasında, güneş, yağış, rüzgâr, toz gibi dış etkenlerden geçirimsiz örtüler ile kapatılarak korunmalıdır.

Katı kıvamlı beton dışındaki taze beton, kullanım yerine sadece karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle taşınabilir. Beton, şantiyedeki boşaltma işleminin hemen öncesinde, homojen duruma gelmesi için bir kez daha karıştırılmalıdır.

Karıştırma donanımı olan araçlarla veya transmikserlerle betonun boşaltma işlemi, çimento ile suyun ilk temasından itibaren 120 dakika sonunda (çimento ilk priz süresini geçmemesi kaydıyla) tamamlanmalıdır.

Herhangi bir karıştırma donanımı olmayan araçlarla taşınan katı kıvamdaki taze beton ise çimento ve suyun ilk temasından itibaren en fazla 45 dakika sonunda yerine boşaltılmalıdır.

Normal şartlar için verilmiş olan bu sürelerde, hava şartlarından veya kimyasal katkı kullanılmasından dolayı priz süresinin hızlanması veya gecikmesi dikkate alınmalıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, şikâyet konusu ihaleye ilişkin işin, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından yapılan “Avrupa Yakası 6, Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu, Dere Temizlik, Bakım, Onarım İnşaatı” olduğu, şikâyete konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirildiği, 26.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle yapıldığı, ihalede 91 adet doküman temin edildiği ve 51 isteklinin teklif verdiği, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde yer alan düzenleme doğrultusunda ihale komisyonu tarafından sınır değerin 36.736.479,82 TL olarak hesaplandığı, 23 istekliden teklifleri sınır değerin altında kaldığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, idarece 20.11.2020 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısına istinaden 6 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, söz konusu isteklilerden sadece TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti.-Zafer Güçlücan İş Ortaklığı tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunduğu ve ihale üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan Kar Çiçeği İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Buğra İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Ardından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Kar Çiçeği İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Buğra İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ile aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunmayan Özkoç Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Gıda Oto Ürünleri Turizm İthalat İhracat Limited Şirketi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurularının incelenmesi sonucunda, 31.03.2021 tarihli 2021/UY.II-682 ve 683 sayılı Kurul kararlarının alındığı, söz konusu kararlar sonucunda Kar Çiçeği İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Buğra İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ayrıca “aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerine ait temel analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz ve alt analiz formatlarının yukarıda belirtildiği şekliyle hazırlanarak, aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde isteklilere gönderilmek suretiyle teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde karar verildiği görülmüştür.

Bunun üzerine idarece 22.04.2021 tarihinde EKAP üzerinden teklif geçerlilik süresini uzatan dört aşırı düşük teklif sahibi istekliye (Özkoç Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Gıda Oto Ürünleri Turizm İthalat İhracat Limited Şirketi, TH Kanal Su ve Kanalon. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Zafer Güçlücan İş Ortaklığı, Hasan Vardar İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Pam İnşaat ve Turizm Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Gürhan İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.) yeniden gönderilen “Aşırı Düşük Teklif Sorgulama” konulu yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan sorgulama yazısında “… Teklifiniz kapsamında yer alan aşağıdaki iş kalemlerine ilişkin analiz girdilerinin fiyatları ile ilgili tüm ayrıntıların (Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, fiyat teklifleri, çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum veya kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, stokunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları, yardımcı analizler v.b.) Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesinde düzenlenen usule uygun biçimde açıklamanız gerekmektedir.

Ayrıca teklifine ilişkin varsa;

•Yapım yönteminin ekonomik olması

•Seçilen teknik çözümler ve işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar

•Teklif edilen işin özgünlüğü

hususlarında belgelendirilmesi suretiyle yaptığınız açıklamalarınız değerlendirilecektir. …” ifadelerine yer verildiği ve söz konusu yazı ekinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi çerçevesinde;

İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasının tamamlanması sonucunda Gürhan İnşaat Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin açıklama sunulmadığı gerekçesiyle, Özkoç Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Gıda Oto Ürünleri Turizm İthalat İhracat Limited Şirketi ile Hasan Vardar İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.-Pam İnşaat ve Turizm Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ise sunulan açıklamaların uygun olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan tek istekli TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti.-Zafer Güçlücan İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibi Saitoğulları İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.-Binyapı İnşaat ve Nakliyat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli TH Kanal Su ve Tic. Ltd. Şti. - Zafer Güçlücan İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

a) Başvuru sahibi tarafından söz konusu isteklice 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp”, 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (Paletli) (210 Hp)”, 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” 10.200.1603 poz numaralı “1.4301 (304) Kalite Paslanmaz Sac”, 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı”, 10.130.1505 poz numaralı “C 25/30 Beton Harcı”, 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” ve 901-1 poz numaralı “Beton ve Betonarme Yüzeyler İçin Çimento Esaslı (Cement- Bonded Mortar) Sızdırmazlık ve Kaplama Malzemesi” analiz girdilerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerinin çeşitli yönlerden mevzuata aykırı olduğu iddia edilmekte ise de; yapılan incelemede iddiada bahsi geçen 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp”, 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (Paletli) (210 Hp)”, 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp”, 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” ve 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” analiz girdilerinin fiyat teklifiyle açıklanmadığı, dolayısıyla bu girdiler için iddiaların uygun olmadığı; diğer yandan bahsi geçen analiz kalemlerinden 10.200.1603 poz numaralı “1.4301 (304) Kalite Paslanmaz Sac”, 10.130.1505 poz numaralı “C 25/30 Beton Harcı” ve 901-1 poz numaralı “Beton ve Betonarme Yüzeyler İçin Çimento Esaslı (Cement- Bonded Mortar) Sızdırmazlık ve Kaplama Malzemesi” olmak üzere üç analiz girdilerine ilişkin fiyat teklifi sunulmak suretiyle açıklama yapıldığı görülmüştür.

10.200.1603 poz numaralı “1.4301 (304) Kalite Paslanmaz Sac” için ARC Demir Yapı Malzemeleri Ticaret firmasından alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin nakliye dâhil KDV hariç 12,50 TL/kg olarak açıklamalarda kullanıldığı, her türlü vergi, harç ücretleri, sigorta giderleri, ücretli yollardan geçiş ücretleri ve nakliye araçlarının bakım, onarım, yedek parça masraflarının dahil olduğunun belirtildiği, fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat tekliflerinin şeklen mevzuata uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza beyannamesinin sunulduğu,

10.130.1505 poz numaralı “C25/30 Hazır Beton Harcı” analiz girdisi için Mumcuoğulları İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde ihale dokümanındaki teknik şartnamede istenildiği şekilde İstanbul Avrupa Yakası Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarını içeren ilçelerle ilgili iş bitimine kadar beton harcının nakliye dâhil KDV hariç 160,00 TL/m3 fiyatının sunulduğu, her türlü vergi, harç ücretleri, sigorta giderleri, ücretli yollardan geçiş ücretleri ve nakliye araçlarının bakım, onarım, yedek parça masraflarının dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin şeklen mevzuata uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile fiyat teklifi veren arasında yapılan sözleşmenin sunulduğu,

901-1 poz numaralı “Beton ve Betonarme Yüzeyler İçin Çimento Esaslı (Cement-Bonded Mortar) Sızdırmazlık Kaplama Malzemesi” analiz girdisi için Mesener İnşaat ve Turizm Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde ihale dokümanın ekinde yer alan ilgili teknik şartnameye uygun beton ve betonarme yüzeyler için çimento esaslı sızdırmazlık kaplama malzemesi olduğunun belirtildiği, anılan malzeme için nakliye dâhil KDV hariç 16,00 TL/kg teklif verildiği, her türlü vergi, harç ücretleri, sigorta giderleri, ücretli yollardan geçiş ücretleri ve nakliye araçlarının bakım, onarım, yedek parça masraflarının dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat teklifinin şeklen mevzuata uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile fiyat teklifi veren arasında yapılan sözleşmenin sunulduğu görülmüştür.

Ayrıca fiyat tekliflerinin teklifi verenlerin gerek unvanları ve gerekse de Ticaret Sicil Gazetelerinden yapılan sorgulanması neticesinde teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendiği, diğer yandan incelemeye konu iddia kapsamında fiyat tekliflerinin dayanakları olan tutanakların da uygun olmadığına yönelik iddiaların bulunduğu, yapılan incelemede yukarıda ayrıntıları aktarılan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının açıklamalar ile birlikte sunulmadığı görülmüştür. Ancak ihale tarihi itibariyle yürürlükte bulunan kamu ihale mevzuatı uyarınca teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenleneceği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği ve meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği, ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği düzenlemiştir. Bu itibarla Kurum tarafından bahse konu tutanakların istenilmesinin zorunlu olmayıp, fiyat teklifleri üzerinde yapılan incelemede de söz konusu tutanakların istenilmesini gerektirecek bir hususa rastlanmamış olup, başvuru sahibinin iddiaları bu yönüyle uygun bulunmamıştır.

b) 10.130.1505 poz numaralı “C25/30 Hazır Beton Harcı” analiz girdisi için Mumcuoğulları İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde hazır beton harcının ihale dokümanında yer alan teknik şartnamede istenildiği şekilde teklif verildiğinin ifade edildiği, malın cinsinin idarece gönderilen analiz formatındaki girdi adıyla aynı olacak şekilde “C25/30 hazır beton harcı” olarak belirtildiği; ayrıca teklifte İstanbul Avrupa Yakası Küçükçekmece, Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarını içeren ilçeler olarak belirtildiğinden fiziki mesafenin uygun durumda olduğu, hazır beton harcının nakliye dâhil KDV hariç 160,00 TL/m3 fiyat sunulduğu, her türlü vergi, harç ücretleri, sigorta giderleri, ücretli yollardan geçiş ücretleri ve nakliye araçlarının bakım, onarım, yedek parça masraflarının dahil olduğunun belirtildiği, ayrıca fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat tekliflerinin şeklen mevzuata uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile fiyat teklifi veren arasında yapılan sözleşmenin sunulduğu görülmüş olup açıklamaların uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

c) Yapılan incelemede, anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların idarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen örnek analiz formatına uygun olduğu, analizlerde kullanılan girdi cins ve miktarlarının idarenin verdikleriyle uyumlu olduğu, örnek analiz formatına uygun olarak açıklamalarda kar ve genel giderlere yer verildiği, açıklamalarda bir kuruştan daha düşük para birimiyle işlem yapılmadığı, miktar ve birim fiyat çarpımları sonucu elde edilen tutarın 0,00 TL olmadığı, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının uygun olarak belirtildiği, çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası veya aritmetik hata bulunmadığı tespit edilmiştir.

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde, iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı düzenlendiği ve işçilik ücretlendirmesinde işçilerin vasıflarına göre herhangi bir ayrım yapılmadığı, bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda yer alan bütün işçilik kalemlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin saatlik tutarının (13,08 TL) altında olmadığı, işçilik miktarlarının da idarenin miktarlarıyla uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

e) İdarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif yazısı eki analiz formatları incelendiğinde, mazot rayicinin biriminin kg olarak belirlendiği, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında “Mazot (Motorin)” girdisi için 3,65 TL/kg tutarının esas alındığı, anılan tutara ihale ilanı ile ihale tarihi arasındaki İstanbul ilinde gerçekleşen akaryakıt bayii fiyatlarından en düşüğü olan 4,014 TL/litre (07.10.2020 tarihli Enkoil fiyatı) tutarından %18 KDV düşülüp, 0,84 kesafet oranı uygulanarak ulaşıldığı [(4,014 TL/1,18/0,84)*0,90=3,6447 TL/kg)], söz konusu açıklamalarda dönüşüm hesabının doğru oran üzerinden yapıldığı ve bu haliyle açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine uygun olduğu tespit edilmiştir.

f) Başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp”, 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (Paletli) (210 Hp)” ve 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” araçlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı birim fiyatları ile açıklandığı, 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp” için 374.000,00 TL, 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” için 621.000,00 TL ve 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (paletli) (210 HP)” için ise 690.000,00 TL açıklama sunulduğu, bahse konu araçlara ilişkin kendi malı olduğuna yönelik herhangi bir belge sunulmadığı gibi herhangi bir fiyat teklifinin de sunulmadığı, dolayısıyla bahse konu araçlara ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatlar kullanıldığından bahisle başkaca bir tevsik belgesinin sunulmasına gerek bulunmadığı tespit edilmiştir.

İş makinelerine yönelik olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği durumlarda, istekliler tarafından resmi rayiçler kullanılmak suretiyle açıklama yapılabileceği, söz konusu resmi rayiçlerde makine katsayısının amortisman, yedek parça, nakil/montaj/demontaj, tamir bakım ve sermaye faizi/sigorta giderlerinden oluştuğu, söz konusu katsayı ile çarpılacak edinme bedeli olarak makine rayicinin kullanılabileceği, bu doğrultuda iş makinelerine ilişkin açıklamaların makine katsayısı içerisinde amortisman giderinin de bulunması nedeniyle edinme bedelinin tevsikinde fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı; diğer yandan istekliler tarafından sahip oldukları iş makinelerinin kullanılması suretiyle de açıklamada bulunulmasında kamu ihale mevzuatı açısından aykırılık bulunmadığı, ancak bu durumda iş makinelerinin kendilerine maliyetine yönelik olarak maliyet hesabının belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiği ve isteklilerin kendi malı olan iş makinesinin amortisman ömrü tamamlanmış olsa bile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, montaj, demontaj gideri için asgari bir bedel öngörülmesi gerektiği, diğer bir ifadeyle isteklilerin kendi malı olan makineler ile açıklama yapmaları durumunda amortisman ömrünü tamamlayan makineler için edinme bedelinin kullanılacağı, ancak söz konusu bedelin makine katsayısının amortisman gideri dışında kalan kısmının toplam makine katsayısı içerisindeki ağırlık oranı ile makine rayicinin çarpılması suretiyle bulunan tutarın altında olamayacağı bilinmektedir.

Bu doğrultuda kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiçlerde iş makineleri için kullanılan katsayıların amortismana ilişkin kısmı ile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta ve nakil-montaj-demontaj vb.ye karşılık gelen kısımlarının açıkça anlaşıldığı, ancak yapılan incelemede uyuşmazlığa konu 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için herhangi bir kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan güncel bir rayice rastlanılamadığı, Kurum tarafından bir başka incelemede ihaleyi gerçekleştiren idare (İSKİ) ile yazışma yapıldığı ve söz konusu inceleme sonucunda alınan 08.12.2020 tarihli ve 2020/UH.I-2025 sayılı Kurul kararında “… İdaremize ait olan N.YAR7 pozu en son 2001 yılında yayınlanmış bir birim fiyat olup, bu tarihten sonra güncellenmemiştir. Aynı şekilde söz konusu pozun alt girdisi olan 03.036/A pozu da en son 2001 yılında yayınlanmış ve bu tarihten sonra güncellenmemiştir. … İdaremiz kayıtlarında en son 2001 yılı itibariyle yayınlanmış olması sebebiyle N.YAR7 pozu ve alt girdisi olan 03.036/A rayicine ilişkin yapılan tüm aramalara rağmen herhangi bir kayda rastlanılmadığından ekte gönderilememektedir. …” ifadelerine yer verildiği, dolayısıyla yapılan inceleme ve aktarılan yazışmadan da anlaşılacağı üzere 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için güncel bir rayicin mevcut olmadığı, bahsi geçen aracın İstanbul Su Kanalizasyon İdaresi’nin 2001 yılı rayicinin ise 180.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından gerçekleştirilen yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde ise, söz konusu aracın fiyatının 1.834.380,00 TL olarak belirlendiği, bu tutarın yukarıda bahsi geçen İSKİ 2001 yılı rayicinin “2019 Aralık – 2020 Temmuz İnşaat Maliyet Endeksi ve Değişim Oranı Katsayısı (k=1.084)” kullanılarak güncellendiği ve bu haliyle hesaplamalara dâhil edildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından iddiaya konu edilen “03.036/A” poz numaralı “Kombine kanal temizleme” aracının açıklanmasında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2020 rayicinin bulunmaması sebebiyle, İSKİ tarafından 2001 yılında yayımlanan 180.000,00 TL rayiç bedeli üzerinden açıklama yapıldığı, söz konusu bedelin TÜİK verileri üzerinden Ocak 2001 endeksinin Eylül 2020 endeksine oranlanması suretiyle bulunan katsayı ile güncellendiği ve anılan aracın maliyetinin 2.545.858,09 TL olarak açıklamalarda kullanıldığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar çerçevesinde, isteklilerce iş makinelerine ilişkin yapılan açıklamaların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan güncel rayiçler üzerinden veya isteklilerin sahip oldukları kendi malı olan araçlar üzerinden yapılması gerektiği, ancak somut olayda iddiaya konu edilen 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için güncel bir rayiç fiyatının bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla anılan araca ilişkin makine katsayısını oluşturan amortisman ve yedek parça/nakil/montaj/demontaj/tamir bakım ve sermaye faizi giderleri ağırlık oranlarının da belirsiz olduğu, aktarılan koşullar altında istekli tarafından İSKİ 2001 yılı fiyatının TÜİK verileri üzerinden Ocak 2001 endeksinin Eylül 2020 endeksine oranlanması suretiyle bulunan katsayı ile güncellenerek yapılan açıklamanın kabul edilmesi gerektiği, kaldı ki anılan isteklinin açıklamada yer verdiği fiyatın (2.545.858,09 TL) idarenin belirlediği yaklaşık maliyet fiyatına (1.834.380,00 TL) kıyaslandığı takdirde de makul olduğu da göz önünde bulundurulduğunda yapılan açıklamanın uygun kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

g) Başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği SNBF.28 poz numaralı “Şantiye İçine Kamyonla Kazı Malzemesi ve Moloz Nakli (Mesafe 225 metre)” analiz girdisinin açıklama istenilen analiz girdisi olmadığından iddianın bu yönüyle uygun olmadığı; SNBF.27 poz numaralı “Şantiye Dışına Kamyonla Kazı Malzemesi ve Moloz Nakli (Mesafe 40 km)” analiz girdisi için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Kent Hafriyat Gıda Petrol Ürünleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, malzemenin nakliye bedelinin KDV hariç 17,00 TL/ton olarak açıklandığı, söz konusu fiyat teklifinde işin bitimine kadar çıkarılacak malzeme ve molozun idarece aşırı düşük teklif açıklama analiz formatında belirtilen ortalama 40 km mesafedeki İSTAÇ’a ait döküm sahalarına nakledileceğinin belirtildiği, ayrıca fiyat teklifinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibareye yer verilerek meslek mensubunca kaşelenerek imzalandığı, fiyat tekliflerinin şeklen mevzuata uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifinin yanı sıra meslek mensubuna ait faaliyet belgesi ile fiyat teklifini verene ait imza sirküleri ve meslek mensubu ile fiyat teklifi veren arasında yapılan sözleşmenin sunulduğu görülmüş olup açıklamaların uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan PİYASA 1 poz numaralı “Kazı Malzemesi ve Moloz Döküm Bedeli (İstanbul Avrupa Yakası)” analiz girdi için ise İSTAÇ’ın internet sitesi üzerinden alınan 2020 yılı döküm ücretleri ile açıklama yapıldığı, söz konusu sitede dört farklı hafriyat döküm sahasının ücretlerinin ortalaması alınarak KDV hariç 4,58 TL hesaplandığı ve açıklamalara dâhil edildiği, anılan açıklamaların bu haliyle yerinde olduğu tespit edilmiştir.

h) Başvuru sahibinin iddialarında bahsi geçen 10.120.1005 poz numaralı “Ekskavatör (Paletli) (210 Hp), 10.120.1001 poz numaralı “Ekskavatör 100 Hp” ve 10.120.1011 poz numaralı “Traktör Ripper 185 Hp” analiz girdilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 2020 yılında yayımlanan rayiçler kullanılmak suretiyle açıklandığı, söz konusu açıklamaların (f) iddiasında incelendiği ve uygun olduğunun belirtildiği; diğer yandan 10.130.1505 poz numaralı “C 25/30 Beton Harcı” ile 10.200.1603 poz numaralı “1.4301 (304) Kalite Paslanmaz Sac” için fiyat teklifi ile yapılan açıklamaların (a) ve (b) iddiaları kapsamında incelendiği ve söz konusu açıklamaların uygun olduğu görülmüş olup bu iddianın da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18'inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.